De Balie Podcast

The Anthropic-case shows how interlinked tech companies and intelligence agencies are. With national security journalist Shane Harris we explore mass surveillance, cyberwarfare and the shifting balance of power in a changing world order. Tech company Anthropic (known for chatbot Claude) made headlines because they refuse to allow their AI models to be used by the Pentagon for mass surveillance of American citizens and autonomous weapons systems. OpenAI, led by Sam Altman, has no problem with that and is supplying the technology to the U.S. government that Anthropic (for now) refused. Meanwhile Anthropic has been sanctioned by Donald Trump.Tech moguls have become essential partners in national security. With American journalist Shane Harris, we ask what role technology companies play in the modern security apparatus. How is cyberwarfare reshaping the global balance of power? And what are the implications for privacy, civil rights and democratic governance in the years ahead?About Shane

Welke rol heeft filosofie in het dagelijks leven? En in het publieke debat? Of is het zinloos om de zeer gespecialiseerde filosofie bedreven aan de universiteit te willen linken aan een maatschappelijk belang? Met hoofdredacteur Filosofie Magazine Coen Simon, vakdidacticus filosofie Eva-Anne Le Coultre, emeritus hoogleraar filosofie Paul Cobben, filosoof en journalist Jonasz Dekkers en moderator Arnon Grunberg.Wat is publieksfilosofie? De filosofen die komen opdraven in talkshows verkondigen vaak een slimme, geëngageerde mening, maar zijn niet ‘live’ op zoek naar een juiste houding tegenover hun onwetendheid. Terwijl dat juist is waar filosofie om draait, vindt Coen Simon, hoofdredacteur van Filosofie Magazine. En in principe moet iedereen dat kunnen, vindt ook Eva-Anne Le Coultre, pleitbezorger voor filosofie op het vmbo. Inzichten van grote filosofen kunnen daarbij helpen, en daarvoor hoef je echt hun werk niet van A tot Z te snappen. Daar is emeritus hoogleraar filosofie Paul Cobben – Hegelspecia

Tolerantie is een van de belangrijkste voorwaarden voor democratie. Maar ze is niet zonder prijs. Want is intolerantie tolereren niet zagen aan de poten van de democratie zelf?Dat is de tolerantie-paradox die Karl Popper formuleerde en die we steeds vaker werkelijkheid zien worden. Democratisch verkozen leiders die de spelregels van de democratie gebruiken om haar van binnenuit uit te hollen. Hoe bescherm je tolerantie tegen haar vijanden? Maar ook: hoe kan tolerantie juist helpen om politieke vijandschap om te zetten in democratische vriendschap?Over deze vragen rond tolerantie en ons democratisch samenleven spreken we met burgemeester Femke Halsema, rechtsfilosoof en hoogleraar Bastiaan Rijpkema, moraalfilosoof en hoogleraar Patrick Loobuyck, filosoof en Trouw-recensent Marthe Kerkwijk en tolerantie-onderzoeker Bart Schreuders. Aanleiding is het boek Tolerantiedenkers: inspiratie voor democratisch samenleven dat in de Maand van de Filosofie verschijnt, waaraan onder anderen Rijpkema, Loobuyck en K

Jildou van der Bijl vormt sinds mei 2025 samen met Michiel Couzy de hoofdredactie van Het Parool. Hoe is het om als ervaren bladenmaker aan het hoofd te staan van een dagelijkse krant? En om richting te geven aan dé krant van Amsterdam?Jildou van der Bijl begon haar journalistieke carrière bij Nieuwe Revu en werd er op haar 27ste hoofdredacteur. Daarna stond ze zeventien jaar aan het roer van LINDA., dat onder haar leiding uitgroeide tot een van de meest toonaangevende bladen in Nederland. Ze was verantwoordelijk voor de speciale uitgaven van het blad en stond aan de wieg van lindanieuws.nl, de eerste nieuwssite voor vrouwen.Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.Interview door: Anne Grietje FranssenZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-inf

‘Theatre is an experience. A performance is never just an image.’ Łukasz Twarkowski is one of the most compelling theatre makers today, always trying to push the boundaries of the art form. In conversation with Łukasz Twarkowski.At the latest Holland Festival, Łukasz Twarkowski made a strong impression with his overwhelming multidisciplinary production Rohtko, exploring the concept of originality and forgery in the art world, inspired by a fake Mark Rothko sales scandal. In an earlier edition of the festival in 2023, Twarkowski organised with Respublika a six-hour utopian rave Het Parool called ‘an experience like no other’. Twarkowski’s work can rightfully be called groundbreaking.The originally Polish theatre maker creates interdisciplinary performances at the intersection of theatre, video art, and performance art. His work explores major philosophical questions of our time, including human consciousness, the rise of AI, and the place of the human being in the late capitalist

Palantir is one of the most powerful and most mysterious companies in the world. The American tech giant, co-founded by MAGA supporter Peter Thiel, provides essential and controversial technology to (Western) militaries and police forces. The Dutch government is also a client. How desirable is that?Palantir, named after the magical seeing stones from Lord of the Rings, develops software that can link, analyze, and visualize enormous amounts of data. The company supplies armies, intelligence agencies, and police services: from the Ukrainian military to help hold back the Russians to the U.S. immigration enforcement agency ICE to track down migrants.The Netherlands has also been using Palantir technology for years, largely outside public view, according to research by Follow the Money. The Dutch military has worked with it since 2010; the National Police uses the software as the core of its data platform for combating serious crime. Large volumes of police data – from incident reports to telecom and locati

Zwangerschap is als filosofisch onderwerp zo goed als onbehandeld. In de wetenschappen blijft het mannelijk perspectief, ook op bijvoorbeeld de zwangerschap en het vrouwenlichaam, dominant. Waarom zijn zogenaamde ‘vrouwenissues’ nog altijd een ondergeschoven kindje?Traditionele wijsgeren reppen met geen woord over de belichaamde ervaring van zwangerschap: de negen maanden die je doorbrengt ín en mét een ander. Ons aller ontstaansgeschiedenis heeft nooit voet aan de grond gekregen als volwaardig thema. In Uit het midden betoogt filosoof Marie Lucassen dat juist in de periode vóór onze geboorte de oorsprong van onszelf en de filosofie te vinden is, in de periode tussen er-zijn en er-niet-zijn.Welke consequenties heeft dat besef voor het westerse perspectief op de mens als individueel, losstaand, afgebakend en autonoom? En waarom worden bepaalde thema’s – ook als ze ons allemaal raken – weggezet als ‘typische vrouwenonderwerpen’, als onwaardige subjecten van serieuze, filosofische reflectie?In ges

Na de Russische inval van Oekraïne, wilde Europa zich loskoppelen van Russisch gas. In hoog tempo is er uitgeweken naar alternatieve energiebronnen. Zoals LNG uit bijvoorbeeld Qatar, maar dat land heeft op zijn beurt momenteel de gasproductie stilgelegd vanwege het conflict in Iran. Hoe afhankelijk wil en kan Europa zijn van externe energieleveranciers?We gaan in gesprek over de complexe samenhang tussen energiezekerheid, geopolitieke belangen en de energietransitie. Wat betekent onafhankelijkheid van Russisch gas? Wat betekent het conflict in het Midden-Oosten voor de Nederlandse energievoorziening? Hoe zitten de belangen van overheden, het bedrijfsleven en de samenleving in elkaar? En is het mogelijk om strategische autonomie te combineren met klimaatambities?Met Strategisch energie-expert bij HCSS Lucia van Geuns, Voorzitter raad van bestuur bij Gasunie Willemien Terpstra, Europarlementariër D66 Gerben-Jan Gerbrandy en Generaal van de Koninklijke Landmacht, voorzitter van de International Militar

Eind 2025 nam Erik de Jong, beter bekend als Spinvis, na twintig jaar afscheid van zijn vaste band. Er zit nog een groot creatief hoofdstuk in het vat, maar dan moet je het vorige wel eerst afsluiten. Ondertussen toert hij met het theatercollectief Neveldieren door het land en maakte hij met hen de muziekvoorstelling MOM, waarin een alwetende camera de performers ondervraagt over wie ze zijn en wat ze te verbergen hebben. Én hij werkt onverstoord door aan nieuwe muziek. Zo geeft hij oude teksten van dichter Simon Vinkenoog (‘Nederland, wie ben je?’) een moderne muzikale omlijsting.Spinvis debuteerde in 2002 op zijn eenenveertigste met liedjes die hij op zolder had opgenomen. Sindsdien groeide hij uit tot een van de meest eigenzinnige stemmen in de Nederlandse popmuziek. In 2007 ontving hij de Popprijs, in 2023 de Lennaert Nijgh Prijs. Vele albums, talloze voorstellingen en samenwerkingen later besluit hij dat het tijd is om alles op nul te zetten. Hoe kijkt iemand die meer dan twee decenni

This programme took place one day before the elections, on April 11.On 12 April, Hungary heads to the polls. For the first time in years, a change of government seems within reach. The election could mark a turning point in Hungary’s relationship with the European Union, where Prime Minister Viktor Orbán has long played the role of disruptor in common European policymaking.Over the past decade, Orbán has become the symbol of Hungary’s break with the European consensus. In Brussels, his government has repeatedly used its veto power to delay or block decisions on migration, sanctions and financial support. Most recently, Budapest stalled an EU aid package for Ukraine and new sanctions against Russia, once again highlighting the fragility of European decision-making.At the same time, these years of confrontation have exposed deeper structural weaknesses within the Union. Proposals for a European ‘core group’ or a multi-speed Europe are increasingly put forward as ways to overcome political deadlock. But are thes

‘Het is één voor twaalf voor de Nederlandse economie’, stelt het rapport-Wennink, dat miljardeninvesteringen in ons ondernemingsklimaat voorstelt. Is de situatie werkelijk zo nijpend? En wat is er nodig om Nederland en Europa concurrerend te houden met de rest van de wereld?Stroomtekort, een stikstofslot, te weinig investeringskapitaal: het zijn een aantal van de problemen waar bedrijven tegenaan lopen en waardoor Nederland zijn concurrentiepositie bedreigd ziet. Voor heel Europa zijn drastische investeringen en hervormingen noodzakelijk, zo stelde het rapport Draghi (waarvan het Wennink-rapport een Nederlandse doorvertaling is) eerder al. Anders verliest Europa het van de Verenigde Staten en China. Wat ook geopolitieke gevolgen heeft.We gingen in gesprek over wat bedrijven – van start-ups tot multinationals – nodig hebben om in Nederland te starten, te groeien en te innoveren. Met Rinke Zonneveld (CEO Invest-NL), Arnoud Boot (Hoogleraar ondernemingsfinanciering en financiële markten (UvA)), Sophie Heijenberg

Met de oorlog in Oekraïne is de Europese geschiedenis blijvend veranderd. Robert Serry, de eerste Nederlandse ambassadeur in Oekraïne, maakte de aanloop naar en het uitbreken van het conflict van dichtbij mee. In zijn nieuwe boek Nog is Oekraïne niet verloren blikt hij terug op de diplomatie achter de schermen en de escalatie die uitmondde in de grootschalige Russische inval van 2022. Met recente onderhandelingen over een wapenstilstand blikken we ook vooruit: wat betekenen deze onderhandelingen voor de toekomst van een vrij Oekraïne? Is een rechtvaardige vrede mogelijk – en wat vraagt dat van Europa?  De oorlog raakt bovendien meer dan geopolitiek en grenzen alleen. Ook de Oekraïense cultuur en identiteit staan onder druk. Tegelijkertijd laat Oekraïne een opmerkelijke veerkracht zien: terwijl het land vecht, werkt de samenleving ook aan herstel en wederopbouw. Hoe kan een land zijn erfgoed en identiteit behouden te midden van een conflict dat zowel fysieke als culturele fundamenten o

De klimaatcrisis dringt zich steeds urgenter op, maar het politieke debat lijkt nog steeds gevangen in de waan van de dag. Verder vooruit kijken dan één kabinetsperiode is al een hele opgave, laat staan honderd jaar. Toch is het noodzakelijk om na te denken over waar we in de toekomst wonen, bouwen en onze energie vandaan halen.Hoe kunnen het parlement en de overheid de lange termijn centraal stellen? Wat betekent het om koers te houden als het nieuws van de dag altijd om aandacht vraagt? En welke rol kunnen burgers en maatschappelijke organisaties spelen bij het vormgeven van een coherent en toekomstgericht klimaatbeleid?In het recente rapport Vaart maken met visie pleit de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) voor een stabiele visie die de komende decennia richting geeft. Maar hoe vertaal je die visie in de praktijk, en welke keuzes vergen durf en richting? Op deze avond gaan we in gesprek met experts en politici over hoe Nederland weer langetermijndenken kan laten gelden in haar klimaatbeleid en o

Democratie is iets anders dan de wil van de massa. Nu populisten wereldwijd in opmars zijn, bespreken we met Ilja Leonard Pfeijffer, Marcia Luyten en Sofie Decleir hoe de democratie zichzelf afschaft; en hoe dat te voorkomen is.De oude Grieken wisten al: wanneer emoties de overhand krijgen, ontaardt een democratie in een ochlocratie, een dictatuur van de massa. In zijn monumentale roman Alkibiades (naar het toneel gebracht door Zuidpool) toont Ilja Leonard Pfeijffer hoe de Atheense democratie ten onder ging. Voor wie het wil zien zijn er zorgwekkende parallellen met het heden, waarin populisten wereldwijd aan terrein winnen en in naam van het volk rammelen aan de fundamenten van de democratie. Maar die populisten verkiezen we wel eerst zelf; dus wat is onze eigen verantwoordelijkheid voor het functioneren van de democratie?Naar aanleiding van Pfeijffers nieuwste essaybundel Absolute democratie en fragmenten uit de voorstelling Alkibiades (gespeeld door Sofie Decleir) gaan we in g

Philip Obaji Jr. has documented over a hundred atrocities committed by Russian mercenaries in Central Africa. In his Freedom Lecture, he will reflect on the dangers of exposing the truth in one of the most underreported regions of the world and discuss the broader Russian grip on Africa.Russia has a strong presence in Central Africa. In the past through the Wagner mercenary group, and now through the Africa Corps. Russian soldiers fight rebels and secure natural resources. This is accompanied by atrocities at large scale against the local population. Women are victims of systematic sexual violence.We know this in part thanks to the work of Nigerian journalist Philip Obaji Jr. For almost ten years, he has been investigating Russian activities in Africa, documenting over a hundred instances of abuse against local populations. At great personal risk: in 2024, Obaji was arrested and tortured by Russian mercenaries.The humanitarian crimes committed can not be understood without the broader geopolitical context,&nb

Sexual violence against women is not committed by individual ‘monsters’, but is an expression of a patriarchal system that orders our whole society, says the American author Jackson Katz. Sexual violence is therefore primarily about power. In De Balie, Katz dissects the dynamics at work.Far right politicians in Europe and the United States are trying to assert male authority. The release of the Epstein files showed how interlinked power, money and sexual abuse already were. Sexual violence is not a abbrevation, but intergral part of our society.With Katz, we’ll explore how this works at both the micro level of family and intimate relationships and the macro level of institutions, politics, and power. We’ll examine the position men (and male leaders) occupy in all this, as well as the possibility they have to change things for the better. Dr. Jackson Katz is an American educator, speaker, and author known for his work on gender, race, and violence. He co-founded the Mentors in Violence Prevention (MVP) pr

Regisseur Zephyr Brüggen maakt voorstellingen over Paul Celan, Faust en de politieke aspecten van dromen. Van miniatuurtheater tot locatietheater met het bos als enige personage. Programmamaker Senna Felius gaat met Brüggen in gesprek in Plein Publiek.Brüggen studeerde politieke filosofie in Rome en klassieke talen aan de universiteit van Cambridge, waar ze een liefde voor de Grieken én allen die de Grieken omver proberen te werpen aan overhield. In 2021 studeerde ze af van de regieopleiding van Amsterdam, waar haar voorstelling ‘Lizzy & De Bacchanten’ bekroond werd met de André Veltkampbeurs. Sindsdien maakt ze haar eigen werk, zoals ‘Het Dromenpaleis’ (2025), ‘Ekstasis’ (2024), ‘Antifaust’ (2022), ‘Vergezichten’ (2022), en de monoloog ‘Vecht’ (2022) over het toeslagenschandaal bij Likeminds.Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.Zie

Dertig jaar geleden maakte de wereld kennis met Infinite Jest van David Foster Wallace. Nu de Nederlandse vertaling, Eindeloos vertier verschijnt, is dat een uitgelezen moment om de relevantie van dit visionaire werk te toetsen aan de huidige tijd. Profetisch is een woord dat al te vaak op een roman of schrijver wordt geplakt, maar in het geval van Infinite Jest, en in het geval van David Foster Wallace, is die term geheel terecht: met fictieve uitvindingen die verdacht veel lijken op Netflix*, hypercommercie, entertainmentverslaafde personages en brain rot avant la lettre toonde David Foster Wallace al ruim voor de smartphone ten tonele verscheen de gevaren van een cultuur waar alles enkel nog om instant-bevredigende consumptie draait, dat alles verpakt in een kolossaal boek (de Nederlandse vertaling telt maar liefst 1176 pagina’s), dat de mythische status van onleesbaarheid heeft gekregen, vol voetnoten** en zinnen waarin maar geen punt gezet wordt

Elon Musk stands for more than an individual billionaire; he stands for a system. In conversation with Ben Tarnoff and Quinn Slobodian, authors of Muskism: A Guide for the Perplexed, together with lawyer and professor Global ICT at Tilburg University Lokke Moerel and writer Bas Heijne.Everyone has a opinion about Elon Musk. He’s a messiah; a menace. A genius; a clown. The verdicts differ, but they share one theme: they treat him as an individual. But Musk today is more than a person. Through Tesla, SpaceX, Starlink, and platform X, Musk controls important infrastructures that function as public systems. If we look at history from the twentieth century, we learned that Fordism was more than just Henry Ford: he defined capitalism. Ford came and went, but the system stayed. According to Muskism: A guide for the perplexed, the new book by Ben Tarnoff and Quinn Slobodian, we are now going through a similar shift. Muskism captures a transformation in how power is exercised in the twenty-first century

Weinigen schreven zo scherp over de ingekapselde levens van vrouwen in het naoorlogse Italië als de herontdekte Alba de Céspedes. Een avond over liefde, fascisme en literatuur.Bij leven was Alba de Céspedes een van de grote namen van de Italiaanse intelligentsia, bevriend met Simone de Beauvoir en Natalia Ginzburg. Na haar dood raakte ze in de vergetelheid. Haar herontdekking wordt aangevoerd door Elena Ferrante en Annie Ernaux.De in 1911 geboren Alba de Céspedes werd in de Tweede Wereldoorlog een voorvrouw van het verzet tegen Mussolini’s fascisme. Haar debuutroman Niemand kan terug (1938) werd subiet door de fascisten verboden omdat vrouwen hierin al te zelfstandig handelden (al lukte ze het nooit om het boek ook daadwerkelijk uit de schappen te krijgen). Zelf moest De Céspedes maanden onderduiken in de bergen nabij Rome.Haar grote doorbraak kwam na de oorlog met het monumentale Zoals zij het ziet (1949) en Verboden schrift (1952), waarin ze de verstikkende man-vrouwverhou