De Mediacast

Het was een bewogen politiek jaar met twee keer een kabinetsval, verkiezingen en een formatie die nog steeds bezig is. En dat betekende ook veel voor de journalistiek. "De politiek krijgt niets voor elkaar. Journalisten zijn veroordeeld tot het schrijven over ruzietjes, halfgare moties en het eindeloze gedoe om weer tot een nieuw kabinet te komen. Dat is niet altijd even motiverend", zegt Pieter Klok, hoofdredacteur van de Volkskrant. Ook journalist en oud-Duitsland correspondent Margriet Brandsma herkent dat. "Vroeger maakte ik als journalist in Den Haag weleens een kabinetsval mee, maar nu is het bijna ieder jaar zo. De draaiboeken zijn nu elke keer hetzelfde." Wilma Haan, adjunct-hoofdredacteur van de NOS, zag in de acties van politici soms een groot journalistiek dilemma. "Toen Wilders het kabinet liet vallen op migratie, was dat voor de NOS iets wat meteen verslagen moest worden, maar Wilders positioneerde zich ook als iemand die tegengewerkt was. Je kunt op zoveel manieren naar zo’n moment kijken, waard

Rusland zet propaganda in als een belangrijk wapen om de bevolking te beïnvloeden. Dat blijkt ook uit de documentaire 'Mr. Nobody Against Putin' die vanaf volgende maand te zien is. De documentaire is gemaakt door een Russische leraar die besloot de opgevoerde militarisering binnen zijn eigen basisschool vast te leggen. "Poetin zegt dat de oorlog wordt gewonnen door leraren, want het kweken van die moraal begint bij het opvoeden van kinderen. Dat is dodelijk beangstigend", zegt Sjirk Kuijper, journalist bij het Nederlands Dagblad. Ook Marc Veeningen, hoofdredacteur Nieuws bij Talpa, vindt het zorgelijk. "Deze kinderen worden niet opgevoed als autonome denkers." Daarom vindt hij het ook belangrijk dat deze documentaire gemaakt is. "Zo krijgen we nog iets te horen over hoe het er in Rusland aan toe gaat, want daar is geen sprake van vrije journalistiek." 

In haar leven maakte Brigitte Bardot (91) op vele manieren impact. Want naast gevierd actrice en model was ze ook een omstreden figuur door haar radicaal-rechtse opvattingen. Hoe ga je daar als media na haar overlijden mee om? "Ze keerde zich tegen de islam en was tegen homoseksualiteit. Dat zijn opvattingen die we in culturele kringen niet zo herkennen. Dat maakte haar toch bijzonder", aldus Rennie Rijpma (AD-hoofdredacteur). Journalist en AI-expert Laurens Vreekamp benadrukt hoe in Bardot's leven ook de tijdsgeest veranderde. "Ze heeft op verschillende manieren impact gehad. Toen ze als filmster begon, had ze niet de impact waar we nu naar kijken. Als ze 60 was geworden, had ze een hele andere biografie gehad."  Aan tafel zitten Rennie Rijpma, Laurens Vreekamp en Spraakmaker Lotte Dunselman.

De Amerikaanse nieuwszender CBS besloot zondagavond op het laatste moment een tv-reportage uit het programma '60 Minutes' niet uit te zenden. In de reportage waren deportaties van Venezolaanse migranten naar een gevangenis in El Salvador te zien. Volgens CBS-hoofdredacteur Bari Weiss was de reportage niet evenwichtig genoeg, omdat er geen reactie van het Witte Huis in zat, terwijl er wel om wederhoor was gevraagd. "Nadat de hoofdredacteur de reportage gezien had, heeft het nog twee dagen geduurd voordat besloten is het niet uit te zenden. Die tijdspanne vind ik heel bijzonder", zegt Bas van Sluis, onderzoeksjournalist bij Dagblad van het Noorden. CBS zou niet kritisch durven zijn op het deportatiebeleid van Trump vanwege een eventuele overname van het mediabedrijf Warner Bros door moederbedrijf Paramount. "Het was wachten op de eerste fout of controversiële beslissing die Weiss zou maken. Hier zouden zakelijke belangen achter kunnen zitten die het verhaal kunnen kleuren", merkt Jildou van der Bijl, hoofdredac

Aan tafel zitten Jan Slagter, Frénk van der Linden en Spraakmaker Abdullah Uysal. Sinds vrijdag publiceert het Amerikaanse ministerie van Justitie een deel van de onderzoeksdocumenten over de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein. Opvallend is de hoeveelheid zwartgelakte informatie, foto’s die verdwijnen en weer online komen en een haperende zoekfunctie. Interessante bevindingen "vallen tot nu toe heel erg" tegen, ziet Kamran Ullah, hoofdredacteur bij De Telegraaf. "Trump komt er helemaal niet zoveel in voor, vooral Clinton." Ullah denkt daarom dat de verwachting van deze documenten "misschien ook te hoog was." Het betreurt Carmen Fernald, hoofdredacteur Levensbeschouwing en Caribisch Netwerk bij NTR, vooral dat het in de berichtgeving niet veel over de slachtoffers gaat. "Het is een politiek spel geworden terwijl er iets afschuwelijks is gebeurd waar mensen in hoge kringen betrokken bij zijn geweest. Iets meer erkenning voor de slachtoffers zou op zijn plaats zijn."

Aan tafel zitten Carmen Fernald, Kamran Ullah en Spraakmaker Martine Gosselink. Sinds vrijdag publiceert het Amerikaanse ministerie van Justitie een deel van de onderzoeksdocumenten over de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein. Opvallend is de hoeveelheid zwartgelakte informatie, foto’s die verdwijnen en weer online komen en een haperende zoekfunctie. Interessante bevindingen "vallen tot nu toe heel erg" tegen, ziet Kamran Ullah, hoofdredacteur bij De Telegraaf. "Trump komt er helemaal niet zoveel in voor, vooral Clinton." Ullah denkt daarom dat de verwachting van deze documenten "misschien ook te hoog was." Het betreurt Carmen Fernald, hoofdredacteur Levensbeschouwing en Caribisch Netwerk bij NTR, vooral dat het in de berichtgeving niet veel over de slachtoffers gaat. "Het is een politiek spel geworden terwijl er iets afschuwelijks is gebeurd waar mensen in hoge kringen betrokken bij zijn geweest. Iets meer erkenning voor de slachtoffers zou op zijn plaats zijn." 

Aan tafel zitten Frida Boeke, Freek Staps en Spraakmaker Helga Salemon. "Alleen onderzoeksjournalistiek kan ons redden in tijden van AI." Dat schreef Mediahuis-topman Peter Vandermeersch deze week in het NRC. "We doen alsof onderzoeksjournalistiek de heilige graal van de journalistiek is, maar nieuwsjournalistiek is ook heel belangrijk", vindt Freek Staps, hoofdredacteur bij het ANP. Hoewel Staps de term 'eerstelijnsberichtgeving' "niet zo catchy vindt", vraagt hij zich wel af "waar we het met elkaar over moeten hebben als we het dagelijkse nieuws niet zouden weten." Frida Boeke, schrijver en columnist bij het Financieele Dagblad, denkt dat het veel meer zou moeten gaan over welke journalistieke waarden journalisten belangrijk vinden. "Welke willen we beschermen en wat betekent dat voor welke delen van het werk we menselijk moeten houden? En wat kan door technologie uitgevoerd worden met de menselijke controles die daarbij horen?"

In de nieuwe tweedelige documentaire 'De Storm van Balkenende' blikt Jan-Peter Balkenende terug op zijn tijd als premier. "Hij heeft het niet saai gehad", zegt columnist Roos Schlikker. De "roerige tijden" van zijn premierschap staan centraal in de docu, zoals de moord op zowel Theo van Gogh als Pim Fortuyn. "Ik hoop dat hij dagboeken heeft bijgehouden en dat gaat delen in de docu. Ik hoop te zien hoe besluitvorming is verlopen", reageert journalist Margriet Brandsma. Volgens Marc van den Tweel, algemeen directeur van NOC*NSF, is dit een kans voor Balkenende om nieuwe "waardering" te krijgen. "Bij Rutte is er ook een soort heimwee ontstaan." De docu van de NTR gaat op 28 december in première. 

Met het uitschakelen van zogenaamde drugsboten zette het Witte Huis al de toon, maar er worden nu ook olietankers rondom Venezuela gekaapt en ingenomen. Wat president Trump van plan is, blijft onduidelijk. De officiële houding van Washington is dat ze achter drugsbazen aan zitten en niet uit zijn op een 'regime change' in Venezuela, wat zou betekenen dat president Nicolás Maduro afgezet zou worden. "De spanning neemt toe", ziet ook Clara van de Wiel, adjunct-hoofdredacteur van NRC. En dat "op steenworp afstand" van het Nederlandse koninkrijk, aangezien Curaçao op een kleine 70 kilometer afstand ligt van Venezuela. Inmiddels sturen Nederlandse media dan ook correspondenten die kant op. "Het is niet uit te sluiten dat Trump op militaire actie overgaat en een oorlog start", aldus Van de Wiel. Inez Polak, oud-correspondent in Israël, denkt dat Trump zelf ook nog niet goed weet wat hij van plan is. "Ik denk dat hij een regime change wil zien, maar als het niet lukt, stapt hij er weer van af." Aan tafel zitten Cla

Volodymyr Zelensky is in Nederland. Dat maakt het de vierde keer dat de Oekraïense president in ons land is en de derde keer dat hij de Kamers toespreekt. Het is onderdeel van een tour langs meerdere Europese hoofdsteden, met als doel om "het gevoel van steun voor Oekraïne warm te houden", stelt Hans van Soest, politiek commentator voor het AD. Bovendien vindt er in Den Haag een conferentie plaats over de wederopbouw van Oekraïne, waarbij het vooral draait om het eventueel inzetten van bevroren Russische gelden. "Dat is de belangrijkste reden dat hij hier is vandaag", meent Van Soest. Het is maar de vraag wat dat gaat inhouden, hoe de VS en Rusland daarop reageren, maar ook of er brede steun komt van alle EU-lidstaten. "Zelensky pakt zijn kans", aldus Van Soest. 

Bij een Chanoeka-viering op Bondi Beach in Sydney, Australië openden twee mannen, vader en zoon, het vuur. Er zijn 16 doden gevallen, inclusief de 50-jarige schutter. De andere schutter werd ontwapend door omstander Ahmed el Ahmed, die de schutter besprong en zijn geweer ontnam. De beelden van de aanslag en van hoe de schutter geneutraliseerd wordt, maken veel indruk. "We leven in een beeldcultuur. Het is de realiteit waarin we leven", reageert Sander Heijne, hoofdredacteur van Vrij Nederland. Die beelden zijn "absurd en gruwelijk", maar werden ook in het Jeugdjournaal getoond, uiteraard met een waarschuwing vooraf. Volgens onderzoeksjournalist Sofyan el Bouchtili is het belangrijk om kinderen "te laten nadenken over of dit willen zien", ook omdat ze het zonder begeleiding kunnen tegenkomen op sociale media. 

Opnieuw zorgt demissionair landbouwminister Wiersma (BBB) voor conflict, dit keer om haar plannen om boeren meer mest te laten uitrijden op hun land. Dit zou namelijk grote, negatieve gevolgen hebben voor de waterkwaliteit. Ook eerder deze week berispte het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding Wiersma naar aanleiding van een klacht van drie mediabedrijven over het opzettelijk uitstellen van de openbaarmaking van uitstootgegevens van veebedrijven. Rennie Rijpma, hoofdredacteur bij het Algemeen Dagblad, vindt het maar vreemd dat Wiersma nog op haar post zit. "Het adviescollege vond haar werkwijze 'grenzen aan misbruik van de wet'. Een paar jaar geleden zou een minister daarvoor moeten aftreden, maar in dit demissionaire kabinet niet." Kefah Allush, presentator en programmamaker, twijfelt of Wiersma’s handelen aanleiding zal zijn voor haar aftreden. "Dit kabinet is al 26 keer over zichzelf gevallen. Ik kan me niet voorstellen dat mensen van de VVD en BBB nog zin hebben om haar te vervangen." Sicco

Sandra Rientjes, de directeur van de Nederlandse tak van Wikipedia, zwaait af. In een interview met De Volkskrant waarschuwt zij voor twee grote gevaren: de invloed van AI, waardoor het platform niet meer levensvatbaar zou zijn, en de cultuuroorlog waar het bedrijf in verzeild is geraakt. Volgens Sjirk Kuijper, journalist bij het Nederlands Dagblad, worden media "geplunderd" door AI-chatbots als ChatGPT, waardoor de bestaanszekerheid afneemt. "Wikipedia moet aan hun betrouwbaarheid en aan hun betaalmodel werken." Paul Römer, oud-directeur radio en tv bij Talpa, meent dat de feitelijkheid van Wikipedia altijd in het geding is, omdat mensen lukraak dingen kunnen toevoegen. "Ik denk dat Wikipedia aan het einde van hun levenscyclus zit. Je kunt niet meer overleven, ze kunnen niet betalen voor hun services." Aan tafel zitten Paul Römer, Sjirk Kuijper en Spraakmaker Jip van den Toorn.

D66 schuift Rianne Letschert, bestuursvoorzitter van de Universiteit Maastricht, naar voren als nieuwe informateur. Zij moet de nieuwe formatiegesprekken tussen Jetten (D66), Bontenbal (CDA) en Yeşilgöz (VVD) in goede banen gaan leiden. Een Kamermeerderheid zal vandaag waarschijnlijk instemmen met de aanstelling van Letschert. "Het is een verlossing voor Den Haag", zegt politiek commentator Kees Boonman. Het valt hem op hoe er gereageerd wordt op iemand die niet uit Den Haag komt. "Het AD noemde haar een 'groentje op het Binnenhof', maar deze vrouw is gepromoveerd. Ze zouden heel blij mogen zijn met haar." Adjunct-hoofdredacteur bij De Gelderlander, Niki van der Naald, ziet hoe de media veel bezig zijn met de persoon achter de informateur. "Bij alle vorige formaties was de informateur helemaal niet zo’n persoonlijkheid. Het is heel belangrijk geworden of iemand een kreukloos imago heeft." Aan tafel zitten Kees Boonman, Niki van der Naald en Spraakmaker Danny Ghosen.

Tot grote ergernis van GroenLinks-PvdA zit de VVD aan tafel met D66 en CDA om te praten over een mogelijk minderheidskabinet. Volgens GroenLinks-PvdA-partijleider Klaver worden daarmee kiezers "belazerd." Al gedurende de campagne maakte Yeşilgöz duidelijk dat haar VVD niet in een kabinet wil met GroenLinks-PvdA. "Ik snap de houding van de VVD wel", zegt Marc Adriani, hoofdredacteur bij BNR Nieuwsradio. "Voor de voortgang van de formatie is het niet handig, maar misschien komt de draai van VVD later nog." VPRO-hoofdredacteur Sarah Sylbing ziet dat het voor GroenLinks-PvdA "misschien ook niet zo’n goed idee" is om met "drie (midden)rechtse partijen in een kabinet te gaan", maar wil wel graag een meerderheidskabinet. "De wereld staat in de fik. Het grootste belang is een stabiel kabinet dat weet wat besturen is, dat is spannend met JA21 en 50PLUS." 

De formatiegesprekken liepen afgelopen week moeizaam. Om deze impasse te doorbreken, volgen nu nieuwe gesprekken tussen D66, CDA en de VVD, samen goed voor 66 zetels in de Kamer. Het is onduidelijk of zij in een minderheidskabinet willen regeren of dat andere partijen zich alsnog aansluiten om een meerderheid te vormen. Dit meldden ingewijden dit weekend aan RTL Nieuws. "Wij hoorden donderdagavond al dat het deze kant op zou gaan", vertelt Siebe Sietsma, adjunct-hoofdredacteur bij RTL Nieuws. "Maar één bron is geen bron, dus er is continu contact met elkaar of genoeg bronnen hetzelfde zeggen. Daarna kunnen we publiceren." Omdat een bron altijd een belang kan hebben, erkent adjunct-hoofdredacteur van Nieuwsuur Eelco Bosch van Rosenthal ook dat meerdere bronnen essentieel zijn. "Je moet van alle betrokken partijen hetzelfde horen." 

Demissionair minister Mona Keijzer was gisteren te gast bij Pauw & De Wit, waar ze werd bevraagd over haar X-bericht waarin ze beweert dat de NOS berichten van het ministerie van gezondheid van Hamas letterlijk zou overtikken. Journalist bij Het Financieele Dagblad Anna Dijkman vond haar reactie "een drogredenering." "Ze probeert de kwestie irrelevant te maken zonder inhoudelijk in te gaan op het punt." Volgens Margriet Brandsma, oud-correspondent in Duitsland, probeerde Keijzer De Wit op het "beklaagdenbankje te zetten" door te doen alsof ze verrast was door de vraag. Daarom vond ze het "slim" van de presentator toen hij reageerde dat het programma van tevoren met haar woordvoerder had besproken het over de kwestie te hebben. "Daarmee viel ze lelijk door de mand." Felienne Hermans, hoogleraar Computer Science Education aan de Vrije Universiteit, ziet dat Keijzer met deze reactie de omroepen "zeurkousen" laat lijken. "Het is wrang dat dit gebeurt in een tijd waarin er zo hard bezuinigd wordt op de publieke om

Vandaag vond de rechtszaak tegen Marco Borsato plaats, waarbij de rechtbank in Utrecht de zanger heeft vrijgesproken van ontucht met een 15-jarig meisje. Maar hoe besteden media aandacht aan een zaak die zó beladen is? Welke afwegingen maak je als krant of tv-programma? "Het verschilt per programma hoe we er aandacht aan besteden", zegt Marc Veeningen, hoofdredacteur Nieuws bij Talpa. Hij heeft onder meer Shownieuws, Nieuws van de Dag en Hart van Nederland onder zijn hoede. "Je kunt met dit onderwerp veel soorten invalshoeken bedenken." Wendelmoet Boersema, hoofdredacteur bij Trouw, probeert met de krant altijd wat extra’s toe te voegen aan wat er al over geschreven wordt. "We proberen iets breder te berichten over de aard van de zaak." Boersema vindt het wel altijd belangrijk om bij zedenzaken aandacht te besteden aan het voorkomen van victim-blaming. "De verdediging van Borsato volgde de lijn: als het slachtoffer aanleiding geeft, ligt de drempel lager. Dat is kwalijk en dat is in onze verslaggeving ook aan

D66 en CDA maakten gisteren hun 'inhoudelijke en ambitieuze' agenda bekend. Jetten en Bontenbal hebben stikstof, defensie, migratie, wonen en de economie als leidraad genomen voor hun formatieplannen. Met een agenda die redelijk in het midden ligt, is nu de vraag welke andere partijen aan willen sluiten. In de media heerste gisteren in ieder geval al een positieve sfeer. Elif Isitman, journalist en presentator bij WNL, keek er met "ergernis" naar. "We zitten in een fase dat je nog niet kan zeggen dat het akkoord goed is." Bram Vermeulen, presentator van Frontlinie en Bureau Buitenland, meent dat er "juist normalisering" plaatsvindt in de politiek "in plaats van de chaos van afgelopen jaar." Volgens Tahrim Ramdjan, verslaggever en chef opinie bij Het Parool, zou deze 'positieve agenda' juist voortborduren op de 'het kan wel'-slogan van D66.

De wedstrijd tussen Ajax en FC Groningen kon niet doorgaan doordat supporters massaal vuurwerk begonnen af te steken. De pot moet vanavond nog gespeeld worden, maar ondertussen wordt er vooral veel aandacht besteed aan wat er allemaal misging afgelopen weekend. "Blijkbaar zijn er ook angsten bij mensen om hier iets over te zeggen. Dat is ernstig", meldt onderzoeksjournalist Sofyan el Bouchtili. "Je zit daar dan met mensen die blijkbaar crimineel zijn of daartegenaan schurken. Ik wil dan weten wat er zit en wat er aan de hand is in zo’n vak." Volgens Henrike van Gelder, hoofdredacteur van Kidsweek, is het "zelfregulerend vermogen" van de F-side verloren gegaan.