Zwijgen Is Geen Optie

Gert Goeminne wil begrijpen hoe de dingen in elkaar zitten. Dat is geen klein project. Hij heeft die zoektocht eerst gevoerd in het CERN, als nucleair fysicus. Maar vandaag is hij professor wetenschaps- en technologiestudies en eerder een kritische vriend van de wetenschap. Hij gaf ons ook zijn excuses door voor die veel te lange titel, maar de nuance is redelijk essentieel.   De ambitie en verwondering waarmee Gert bij CERN begon, doofden daar snel uit. Er was geen plek voor de grote vragen over ons bestaan en een onkritisch geloof in het eigen onderzoek. Een geloof dat best populair is. Als je sommige opiniemakers of politici moet geloven, dan is de oplossing voor al onze problemen binnen handbereik. Klimaat? Armoede? De wetenschap heeft de oplossing al gevonden; wij moeten gewoon even op de tanden bijten en ze uitvoeren. Maar werkt dat wel zo? Is een wetenschappelijk advies wel zo neutraal? Gewoon even implementeren en klaar.   Volgens Gert zeker niet. Alles wat er uit de wetenschappelijke machine rolt, be

Elise Van Broeckhoven is een boerin met een plukboerderij in Heusden. Daar kan je zelf je boodschappen gaan oogsten. Zeker gezelliger dan aanschuiven in de Albert Heijn om 18u35 met je komkommer voorgesneden in een hoesje. Maar het nut van een plukboerderij en van Elise haar werk is veel fundamenteler dan dat.    Wat Elise eigenlijk doet, is bemiddelen. Tussen boer en burger en tussen natuur en landbouw. Want eten van biodiverse landschappen met een gezonde bodem en veel insecten is goed voor het landschap en goed voor ons lichaam, waardoor we allemaal gezonder zijn.   Haar onderzoek naar de biodiversiteit in graslanden toonde aan: hoe armer je bodem, hoe meer biodiversiteit je hebt. Dus hoe minder mest, stikstof, fosfor en andere troep, hoe vrolijker je veld. Maar landbouw heeft toch mest nodig? Ja. Sluiten die elkaar dan uit, biodiversiteit en landbouw? Nee. En krijgen we alle mest ooit nog terug uit onze grond? Misschien. Hebben Tom en Anthony hun tuin verpest door er vorige zomer een ton paardenmest in te

Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Brecht Rogissart is een historicus met enorm veel kennis over onze economie. Het leuke aan historici is dat ze ons eraan herinneren dat wat vandaag normaal lijkt, dat 50 jaar geleden misschien niet was. Een beetje zoals beenverwarmers of broeken met olifantenpijpen: in het moment lijkt dat een goed idee en 10 jaar later vraag je je af wat je bezielde.   Als het gaat over besparingen, pensioenen of sociaal overleg, leefde hier al even het gevoel dat betogingen minder uitmaken. Dat vakbonden tandeloos zijn en dat politici wel straffe uitspraken doen, maar zelden nog grote beloftes maken (laat staan ze nakomen). Zijn we zure zagemensen geworden of is de bewegingsruimte van politiek en middenveld echt kleiner?    Daarom was het zo zalig om met Brecht te spreken. Die zegt: om economische groei aan te zwengelen

Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Normaal blijven wij liever ver weg van het nieuws. We proberen met Zwijgen is geen optie niet naar schreeuwende koppen te jagen, de comments onder video’s aan te vuren of een spreekbuis te zijn van de norm. Nee, bedankt. Maar vandaag schrijf ik u toch met nieuws, goed nieuws zelfs. Bij ons te gast was Albina Fetahaj. Politiek wetenschapper en auteur. Haar thesis werd onlangs gepubliceerd bij EPO met de titel ‘grenskolonialisme’. Ze tekent geen mooi beeld van waar grenzen eigenlijk voor dienen (macht), wie daarvan profiteert (rijke mensen) en hoe weinig verschil er is in onze behandeling van slaven vroeger of illegalen vandaag (heel weinig). Zelf vindt Albina het niet zo moeilijk om met die thematiek bezig te zijn. De vakken waarin politieke zekerheden en machtsstructuren werden ontmanteld, waren haar lieveli

Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.   Er zijn zo van die ZIGO-gesprekken waarvan we op voorhand tegen elkaar zeggen: dit gaat wat geven. Dan houden we onze adem een beetje in, en ons gezin wat dichterbij. Meestal wil dat zeggen dat er aan tafel dingen gezegd zijn waar sommige mensen niet blij mee gaan zijn.   Wij zijn hier gelukkig niet om sommige mensen blij te maken. Maar om oprechte gesprekken met te weinig gehoorde stemmen te voeren.   Wat we wel hebben gedaan, is driedubbel checken of alles wel klopte. Alvast onze excuses, maar alles wat Isabelle vertelt in dit gesprek klopt. En dat is geen goed nieuws. Isabelle Larmuseau was een van de eerste milieuadvocaten van ons land en richtte het eerste en daarna grootste milieuadvocatenkantoor op. Ze vertegenwoordigde burgers, bedrijven, ngo's én de overheid. Tot bij het losbarsten van het PFA

Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Thomas Bellinck is kunstenaar en onderzoeken, theater- en documentairemaker. Hij werkt regelmatig met mensen die doorgaans niet aan het woord komen en maakt oprecht samen met hen kunst. Hij spreekt niet over gevangenen of migranten. Hij heeft het over mensen in detentie en mensen zonder Belgische papieren. Dat lijkt complex, maar doorheen het gesprek begrijp je steeds meer waarom hij dat doet. Met Thomas hadden we het over het verschil tussen een Belgisch en een Afghaans paspoort. Over de neiging van mensen binnen het systeem om de macht elders te leggen. Over het dictaat van de efficiëntie dat ons steeds meer afhankelijk maakt van technologie. Met alle gevolgen vandien. Over klassenjustitie en infrastructureel racisme. Over een operavoorstelling maken met mensen in detentie en de vele obstakels die je dan t

Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Annelies Marchand is eigenaar van bioboerderij en hoeveslagerij De Vierklaver. Het eten dat op de boerderij in Lokeren gekweekt wordt, verkoopt ze zelf op Boerenmarkten in Gent. Samen met haar man Pieter breekt ze lans na lans voor biologisch boeren, korte keten en het belang van landbouwgrond. Samen spanden ze een rechtszaak aan tegen de verkoop van Gentse OCMW-gronden aan Fernand Huts.   Met Annelies hadden we het over de dagdagelijkse realiteit van de boerenstiel. Waarom zoveel boeren lijken te kiezen voor industriële landbouw. Over vastzitten in een systeem van groei en schulden en hoe De Vierklaver het probeert anders te doen. Over haar loon, vakantie en pensioen. Over de kloof tussen burger en boer en hoe we die zouden kunnen dichten. Over het belang van grond.   Kijk naar de aflevering of lees me

Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.   Elise Maes is criminologe. Maar haar praktijkervaring in de gevangenis heeft van haar een overtuigde abolitionist gemaakt. Met andere woorden: de gevangenis heeft misschien een functie, maar het is geen goede. Ze spreekt bij ons aan tafel over detentieschade. Een heel droevig woord als je het ons vraagt. Detentieschade is de fysieke en mentale aftakeling die je krijgt van maanden of jaren lang met meerdere mensen in een cel te zitten en twee keer per dag op een verharde speelplaats te komen. Detentieschade helpt niemand. Is overbevolking dan het probleem? Daarop krijgen we een duidelijke nee. Je kan gevangenissen blijven bouwen, ze gaan altijd vol zitten. Dat aanzuigingseffect is zelf aangetoond door onderzoek. Maar ze afschaffen? Oh, nee hoor. Toch zegt Elise het met moed en helderheid: straf is niet de

Betaal je al voor Zwijgen is geen optie? Log dan in op zwijgenisgeenoptie.be om ook de volledige gesprekken aan jouw podcastapp toe te voegen. Tina De Gendt is publiekshistorica en schrijfster. Ze is gespecialiseerd in migratiegeschiedenis en gaat samen met lokale mensen in lokale wijken op zoek naar de verhalen die niet in de geschiedenisboeken staan. Met Tina hadden we het over stemmen die niet gehoord worden. Over claim leggen op de geschiedenis. Over de link tussen toekomst en verleden,. Over échte versus schijnbare participatie. Over de vergeten geschiedenissen van strijd en verzet. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/tina-de-gendt Hoofdstukken Hoofdstuk 1: History form below (1:03) Tina vertelt hoe haar project in de Gentse poortwijken van start ging en wat ze uit 6 jaar als historian in residence geleerd heeft. Ze vertelt hoe geschiedenis van onderop mensen kan inspireren om geen slachtoffer te zijn maar juist het heft in eigen handen te nemen. Hoofdstuk 2: Een stad is een samenvloeiing (12:02)

Betaal je al voor Zwijgen is geen optie? Log dan in op zwijgenisgeenoptie.be om ook de volledige gesprekken aan jouw podcastapp toe te voegen.   Greet De Cock heeft 35 jaar ervaring als verpleegkundige in het UZ Leuven. Toen zij aan haar carrière begon, was het nog de verpleging die je eten bracht, je baard schoor en babbeltjes deed terwijl ze je bloed afnamen. Ondertussen is die rol geoptimaliseerd. Zoals alles van zorg geoptimaliseerd moet worden, want er is een probleem. Er is meer vraag dan aanbod — meer nood aan zorg dan er zorgverlening beschikbaar is. Dan moet het aanbod gewoon omhoog. Toch? Met de zorgzaamheid en moed van een doorwinterde verpleegkundige legt Greet een ander voorstel op tafel: de vraag moet omlaag. En dat kan op twee manieren: preventief werken zodat er minder zorg nodig is, of mensen minder lang in het zorgsysteem houden. Tegen preventie kan je niet veel inbrengen. Tuurlijk, doe maar. De vraag naar zorg verkleinen door mensen minder lang te behandelen, dat klinkt dan weer wat hartelo

Betaal je al voor Zwijgen is geen optie? Log dan in op zwijgenisgeenoptie.be om ook de volledige gesprekken aan jouw podcastapp toe te voegen.   Er was een jeugdcentrum in Mechelen, opgestart door jongeren van de eerste generatie. Ze hadden geen plek, dus hebben ze die zelf maar vanaf nul uitgevonden. Naar alle maatstaven waren ze activistisch. En zo gemakkelijk te vergeten. Behalve door Robin.  Als regisseur wil Robin Vanbesien gediscrimineerde mensen weerklank geven. Zijn missie is niet om mensen een stem te geven, die hebben ze al. Hij probeert met zijn films zoveel mogelijk mensen te doen luisteren. Robin ziet iets en blaast het dan wind in de zeilen. Zo heeft hij een film gemaakt over dat jeugdcentrum in Mechelen. Net verscheen van hem ook de film Hold on to her, over Mawda Shawri, het tweejarige meisje dat op 17 mei 2018 op de E42 overleed door een politiekogel.  Bij ons aan tafel vraagt hij zich af hoe je zulke mensen of verhalen in beeld brengt — je richt daar niet zomaar een camera of een methodiek o

Professor Tessa Kerre is hematoloog aan het UZ Gent en docent aan de Universiteit van Gent. Ze doet onderzoek naar nieuwe behandelingen tegen kanker in de immunotherapie. Tussendoor vond ze nog tijd om een boek te schrijven (Immuun tegen kanker) en een Kunst aan bed platform op te richten dat kunst tot bij patiënten moet brengen. Met Tessa hadden we het over de relatie tussen dokter en patiënt. Over de geschiedenis en de toekomst van immunotherapie. Over waardig sterven, over trots en spijt. Over de waanzinnige prijs van behandelingen en de winstmarge van farmaceutische bedrijven. Over de alternatieve geneeskunde en over de helende werking van kunst. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/tessa-kerre Hoofdstukken: Hoofdstuk 1: Is het duidelijk? (1:45) Over het pad dat Tessa heeft afgelegd. Over het belang van communicatie tussen dokter en patiënt. Hoofdstuk 2: Immunotherapie (6:31) Over de geschiedenis en de toekomst van immunotherapie, dan vooral bij de behandeling van kanker. Over stamceltransplantatie,

Betaal je al voor Zwijgen is geen optie? Log dan in op zwijgenisgeenoptie.be om ook de volledige gesprekken aan jouw podcastapp toe te voegen.   Ike Teuling noemt zichzelf op linkedin een campagnestrateeg. Ze helpt burgergroepen en middenveldorganisaties met hun acties. Ze denkt strategisch na over activisme en effectiviteit. Ze is actief bij heel veel groepen, al vind je daar opvallend weinig bewijs van via Google. Met Ike hadden we het over de verschillende vormen van activisme, over machtsopbouw en de verschillende fases van een sociale beweging. Over wat er eigenlijk echt nodig is om de polarisering te doorbreken. Over vakbonden, over politie en gas-boetes. Over hoe je activist moet zijn en hoe je dat kan volhouden. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/ike-teuling Hoofdstukken (1:02) Hoofdstuk 1: Soorten activisme Ike heeft het over enkele burgerlijk ongehoorzame acties waar ze al dan niet aan meegedaan heeft. Over waarom anonimiteit handig is als activist en wat ze kan vertellen zonder in de proble

Betaal je al voor Zwijgen is geen optie? Log dan in op zwijgenisgeenoptie.be om ook de volledige gesprekken aan jouw podcastapp toe te voegen.   Hans Stegeman is vandaag hoofdeconoom bij Triodos bank, maar hij begon zijn carrière bij de vakbond. In zijn columns in Vrij Nederland probeert hij op een uitgezoomde manier kritisch na te denken over ons financieel systeem, terwijl hij er met beide voeten in blijft staan.  Met Hans hadden we het over risico, rendement, rente en groei. Over geldcreatie en externaliteiten. Over asset manager capitalism en over wie er nog bij machte is om iets aan ons scheefgegroeide systeem te veranderen. Een ongelooflijk leerrijke trip door ons geldsysteem met hier en daar een sprankeltje hoop. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/hans-stegeman Hoofdstukken (0:58) Hoofdstuk 1: De radicale bankier Het persoonlijke verhaal van Hans en over hoe hij in de economie rolde. Over zijn eerste job bij de vakbond en zijn graduele vervelling tot radicale bankier die het systeem van binnenu

Betaal je al voor Zwijgen is geen optie? Log dan in op zwijgenisgeenoptie.be om ook de volledige gesprekken aan jouw podcastapp toe te voegen.   Sibo Kanobana is docent sociolinguïstiek en postkoloniale studies aan de Open Universiteit van Nederland. In zijn boek Witte orde toont hij aan dat de geschiedenis van ideeën geen frivole, intellectuele bezigheid is, maar een politiek strijdveld met winnaars en verliezers. Zijn boek gaat in op de etymologische oorsprong van het woord 'ras'. Op de juridische oorsprong van racisme om de economische belangen van de slavenhandel te dienen. Op het ontstaan van biologisch ras als verantwoording voor het koloniale project. En op hoe heel die geschiedenis vandaag structureel verankerd zit in ons systeem en nog steeds veel slachtoffers maakt. Met Sibo hadden we het over macht en strijd. Over 'blank' en 'wit' en de kracht van woorden. Over diversiteit in reclame en de perceptie van het wokedebat. Over de angst voor wanorde en de nood aan chaos en vernieuwing. Over de subtilite

Betaal je al voor Zwijgen is geen optie? Log dan in op zwijgenisgeenoptie.be om ook de volledige gesprekken aan jouw podcastapp toe te voegen. Benedikte Zitouni is socioloog en antropoloog. Ze noemt zichzelf eco-feministe. Haar leven veranderde toen ze het boek "Dit is mijn hof" van Chris De Stoop las, over boerenfamilies die opgeofferd worden in naam van nieuwe natuur. Benedikte trok de archieven in en bestudeerde de strijd tussen de Antwerpse Haven, de landbouw en de ecologische beweging op de oevers van de Schelde. Ze beschrijft onderweg de shift die de groene beweging sinds de jaren '70 heeft gemaakt. Met Benedikte hadden we het over die shift, over de eco-industriële transitie. Over menselijk leed in naam van milieubescherming. Over verzet en weerbarstigheid en het altijd in vraag blijven stellen van het systeem.  Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/benedikte-zitouni Hoofdstukken (0:00) Intro (1:22) Hoofdstuk 1: Zo veel leed in mijn naam Over de aanleiding voor alles, een boek van Chris De Stoop w

Betaal je al voor Zwijgen is geen optie? Log dan in op zwijgenisgeenoptie.be om ook de volledige gesprekken aan jouw podcastapp toe te voegen. Carlijn Kingma is onderzoeker, kunstenaar en cartograaf. Ze onderzoekt complexe systemen en zet ze om in giga-gedetailleerde tekeningen. In haar meest recente tekening ‘Het waterwerk van ons geld’ tracht ze het geldsysteem te vatten. We hadden het met Carlijn over geld en (on)rechtvaardigheid. Over de plaats van de mens in het systeem. Over hoop en cynisme en hoe we geldcreatie anders zouden kunnen aanpakken. Meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/carlijn-kingma Hoofdstukken (1:19) Hoofdstuk 1: Een disfunctioneel irrigatiesysteem Carlijn vertelt over haar kaart, die de complexiteit van ons geldsysteem tracht te vatten. Ze legt uit wat haar werk op de meest uitgezoomde schaal probeert te vertellen. Over een financieel systeem dat ten dienste van de maatschappij zou moeten staan maar eigenlijk vooral zichzelf groter maakt. (7:46) Hoofdstuk 2: Waar hangt een dame haar tasj

Betaal je al voor Zwijgen is geen optie? Log dan in op zwijgenisgeenoptie.be om ook de volledige gesprekken aan jouw podcastapp toe te voegen. Caroline de Gruyter is journalist bij onder meer NRC Handelsblad en De Standaard. Ze schrijft al meer dan 20 jaar over Europa en de EU, eerst vanuit Zwitserland en Noorwegen en ondertussen vanuit het hart van de EU, Brussel. Ze maakte alle crisissen van dichtbij mee en publiceerde al die tijd columns en boeken die onthullen hoe Europa echt werkt. Met Caroline hadden we het over optimisme en cynisme, over wat er overblijft van de Europese droom en het morele leiderschap. Over wie het in Europa echt voor het zeggen heeft. Over thema's die voor het eerst op de Europese agenda staan en hoe die Europa interessanter maken voor de burgers. Over kindvriendelijke aanstekers en Noorse kazen. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/caroline-de-gruyter Hoofdstukken (1:00) Hoofdstuk 1: Failing forward  Cynisme en optimisme over Europa. Over blunderen als mechanisme dat Europa vo

Betaal je al voor Zwijgen is geen optie? Log dan in op zwijgenisgeenoptie.be om ook de volledige gesprekken aan jouw podcastapp toe te voegen. Caroline Huyghe is een Antwerpse onderneemster die in 2022 Coup de chocolat overnam. Dat is een chocoladefabriek die alle stappen in de ketting goed wil doen, die én eerlijke prijzen betaalt aan de boeren, én de bonen CO2 neutraal met zeilschepen naar hier brengt, én heel lekkere, betaalbare en gezonde chocolade maakt. Voordien werkte ze bij Rikolto en trachtte ze pilootproject per pilootproject de globale voedingsindustrie te veranderen. Met Caroline hadden we het over de cacao-industrie en haar strijd met de zogenaamde 'Big Choco'. Over verandering of dan vooral het gebrek eraan. Over boeren in het globale zuiden en hoe hun situatie verbeterd zou kunnen worden. Over succesvolle pilootprojecten die als greenwashing worden gebruikt. Over impact en druppels en hete platen. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/caroline-huyghe Hoofdstukken (0:55) Hoofdstuk 1: Chocol

Betaal je al voor Zwijgen is geen optie? Log dan in op zwijgenisgeenoptie.be om ook de volledige gesprekken aan jouw podcastapp toe te voegen. Dirk Tieleman was heel even leraar op een Jezuïetencollege maar koos al snel voor een carrière in de journalistiek. Hij was er bij toen  Khomeini in 1979 terug naar Iran vloog en de revolutie ontketende. Hij was er bij toen de Sovjet-Unie in elkaar stortte. Hij was er bij in Afghanistan en Irak. Hij was er decennia lang bij, schreef vele boeken over zijn avonturen en reist vandaag, op 84-jarige leeftijd, nog steeds de wereld rond. Met Dirk hadden we het over de huidige wereldorde. Over Rusland en het Westen en de test van hun machtsverhouding in Oekraïne. Over China en de gigantische economische groei die daar verwezenlijkt wordt. Over de teloorgang van het Westen, de zoektocht naar een Wereldregering en het sprankeltje hoop dat hem in gang houdt. Een uitgezoomd gesprek met een ooggetuige van de voorbije halve eeuw. Meer op zwijgenisgeenoptie.be/dirk-tieleman Hoofdstuk