Wetenschap Vandaag | Bnr

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Hier lees je meer over het onderzoek: That Song Is Stuck in Your Head, but Its Helping You to Remember. De paper vind je hier: Spontaneous mental replay of music improves memory for incidentally associated event knowledge. Lees hier meer over de man met geheugenverlies die dankzij een liedje ineens weer een paar herinneringen had: 'The 80s song that brought my lost memory back after 10 years'. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Nog steeds vinden resten van medicijnen hun weg naar omgevingswater. Via het toilet, of via het verkeerd lozen van afval. In dat water leven een heleboel dieren die kleine hoeveelheden van onze medicijnen binnen kunnen krijgen. Naar één dier en één medicijn waren onderzoekers benieuwd: de rivierkreeft en antidepressiva. Wat doet het met het beestje? En wat zijn daar de gevolgen van? Lees hier meer over het onderzoek van de Universiteit van Florida: Not acting like themselves: Antidepressants in environment alter crayfish behavior, study finds. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In deze audio hoor je onderzoekers Yana van der Weegen en Martijn Luijsterburg van het LUMC. Lees hier meer over het onderzoek: LUMC-onderzoekers ontdekken nieuw eiwit voor DNA-reparatie. De paper vind je in Nature Cell Biology: ELOF1 is a transcription-coupled DNA repair factor that directs RNA polymerase II ubiquitylation. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In deze audio hoor je onderzoekers Edwin Pos van de Universiteit Utrecht, Aurélie Carlier van de Universiteit van Maastricht en Kay Deckers van de Universiteit van Maastricht. Meer weten over de uitreiking: New Scientist Wetenschapstalent 2021. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Blauwe energie zou één van de oplossingen binnen de energietransitie kunnen zijn. Het is duurzaam en ook nog eens stabieler dan zonne- en windenergie. Een rivier kan al snel evenveel energie opleveren als een waterkrachtcentrale met een waterval van 142 meter. Maar de techniek kent ook nog veel uitdagingen. Zo zijn de kosten voor de membranen die worden gebruikt hoog en moet ook de stroomopbrengst beter.Vervuiling Eén van de dingen die deze opbrengst in de weg kan zitten - en daarmee ook de kosten kan verhogen - is vervuiling van de membranen. Als deeltjes die van nature in het zoete en zoute water zitten zich ophopen, kan de geleidende werking van de membranen afnemen. In nieuw onderzoek is daarom gekeken hoe die vervuiling tegen kan worden gegaan. Het leverde zowel een manier op om de staat van de membranen realtime en continue te monitoren, als een coating die vervuiling zoveel mogelijk tegengaat. In de toekomst hopen ze onder andere het monitoren te koppelen aan

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In de podcast hoor je Joyce Lebbink van de afdeling Moleculaire Genetica van het Erasmus MC. De bevindingen zijn gepubliceerd in Journal of Molecular Biology. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In de podcast hoor je onderzoeksleider John Penders, verbonden aan de afdeling Medische Microbiologie van de Universiteit Maastricht. De bevindingen zijn gepubliceerd in Genome Medicine. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In de podcast hoor je Sanne van Neerven, werkzaam in het Vermeulen lab. Ze vertelt over deze Nature studie. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In de podcast hoor je Bastiaan Rutjens van de Universiteit van Amsterdam. Hier vind je de publicatie over het onderzoek. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick De finale van FameLab was op 1 juni om 19.30 uur. Hier lees je alles over de winnaar en kan je de pitches kijken. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In de podcast hoor je sterrenkundige Frans Snik van Sterrewacht Leiden. Emeritus hoogleraar Ed van den Heuvel schreef een in memoriam over Kees de Jager. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In de podcast hoor je Thomas Morgan van DIFFER. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In deze podcast hoor je Sander Veraverbeke, universitair hoofddocent klimaat- en ecosysteemverandering. En het artikel over het onderzoek lees je in Nature. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In deze audio hoor je neuroloog Frans Leijten (UMC Utrecht) en wiskundige Hil Meijer (Universiteit Twente). Lees hier meer over hun onderzoek: Wiskundig hersenmodel helpt epilepsiechirurgie, waar ze vandaag een prijs voor overhandigd kregen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In deze audio hoor je onderzoeker Anita Woolley van Carnegie Mellons Tepper School of Business. Lees hier meer over het het onderzoek: Collective Intelligence Can Be Predicted and Quantified, New Study Finds. De paper vind je hier: Quantifying collective intelligence in human groups. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Lees hier meer over het onderzoek: How Teeth Sense the Cold. De paper vind je hier: Odontoblast TRPC5 channels signal cold pain in teeth. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick De ruimtesonde die de ontdekking deed is een oudje: de Voyager 1. In 1977 vertrok hij de ruimte in en het is inmiddels het verst gereisde door mensen gemaakt ruimteobject ooit. Momenteel bevindt hij zich dus op bijna 23 miljard kilometer van de aarde. Meer dan 150 keer de afstand van onze planeet naar de zon. Z'n missie was: het bestuderen van planeten in ons zonnestelsel onderweg naar buiten, maar in 2012 vloog hij dat zonnestelsel uit en sindsdien vliegt hij dus diep in de kosmos en draagt hij - wonder boven wonder - nog steeds bij aan onderzoek. Constante vibratie Deze laatste meting is door wetenschappers van Cornell University in de VS uit de data gevist. Voorheen werd er zo ver weg ook weleens iets gemeten, maar dat kon dan dankzij uitbarstingen van de zon. Die zorgen voor een schokgolf door de ruimte en die kon de Voyager dan weer opvangen. Daarmee kon er eerder al wel eens iets gezegd worden over de dichtheid van de ruimte. Nu vonden ze een constant aanwezige t

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Hoe kunnen we meerdere robotjes samen iets zinnigs laten doen - in dit geval voortbewegen - met zo simpel mogelijke regels? Dat vroegen onderzoekers zich af. Ze maakten kleine robotjes, gaven die een paar regels computercode en zetten ze achter elkaar op een spoor. Vervolgens keken ze of het de robotjes lukte om uit te vogelen hoe ze als geheel het beste vooruit kwamen, zonder dat er communicatie tussen de robotjes was of de robotjes centraal werden aangestuurd. De robotjes bleken - ondanks hun beperkte rekenkracht - ook heel goed in het reageren op onvoorziene omstandigheden. Een versmalling van het spoor, of een kapotte buurman hield ze niet tegen. De onderzoekers willen de robotjes ook nog in de open ruimte gaan testen. En ze kijken of hetzelfde mogelijk is met anders gevormde soft robots. Een zeester bijvoorbeeld, waarbij de armen er dan samen achter moeten komen hoe ze als geheel over de grond kunnen kruipen. Uiteindelijk hopen ze zelfs dat ze het mechanisme ooi

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Ja, er vindt veel onderzoek plaats naar ziektes als Alzheimer, maar we weten nog altijd een heleboel dingen niet. Ondertussen komen er in Nederland ieder uur vijf mensen met dementie bij. Bij 70 procent van deze mensen gaat het om Alzheimer. Ook neemt het het aantal mensen dat elk jaar Parkinson krijgt toe. Het zijn enkele van de ziektes waarbij neuronen steeds verder aftakelen, met zowel lichamelijk als cognitief steeds erger wordende klachten. Nou zijn er de laatste tijd veel studies die deze ziektes linken aan de bacteriën in ons spijsverteringskanaal. Maar, daar leven zo'n 100 biljoen bacteriën en die zijn lang niet allemaal slecht. Hoe ga je dan bepalen welke je moet hebben? Onderzoekers van de Universiteit van Florida hebben hiervoor de hulp van een piepklein wormpje ingeschakeld. Een wormpje niet groter dan een millimeter. In deze audio hoor je onderzoeker Daniel Czyz van de Universiteit van Florida. Lees hier meer over het onderzoek: New evidence links gut ba

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Hartdonatie was voorheen alleen mogelijk bij een hersendode donor. Dus: het hart pompt nog, maar iemand is hersendood verklaard. In deze nieuwe procedure is sprake van donatie na een circulatiestilstand. Dan hebben we het over patiënten waarbij de behandeling in overleg is stopgezet. Na deze beslissing krijgt de patiënt of de familie van de patiënt de keuze om donor te worden. Pas als diegene vervolgens is overleden wordt het hart gedoneerd. Het hart heeft dan dus even stilgestaan. Heart-in-a-box Voor het in leven houden van het hart buiten het lichaam wordt een bijzondere machine gebruikt die vloeistof door het orgaan heen pompt. Die vloeistof bestaat uit bloed van de donor, maar ook ingrediënten die het hart graag verbrandt en die het weer laten kloppen. Het hart kan op deze manier langer buiten het lichaam in leven gehouden worden en het gaat niet in kwaliteit achteruit. De machine is niet nieuw. Hij bestaat al een tijdje en in verschillende vormen. Voor elk soort