De Balie Podcast

Wie bewaakt de rechtsstaat? Rechtsstatelijke principes staan onder druk en het vertrouwen in instituties brokkelt af. De Nederlandse rechtsstaat moet dringend gerepareerd worden. Maar hoe? Met hoogleraren Kutsal Yesilkagit, Marlies Honingh en Jonathan Soeharno, Oprichter van het Instituut voor Publieke Waarden (IPW) Albert Jan Kruiter en Senior wetenschappelijk medewerker, Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) Lonneke van Noije. Onafhankelijke rechters, een vrije pers en een overheid die zich aan haar eigen regels houdt: het zijn geen vanzelfsprekendheden. Rapport op rapport toont aan dat de rechtsstaat erodeert. Daar speelt niet in de laatste plaats de politiek zelf een grote rol in. Populistische partijen zaaien twijfel over rechterlijke uitspraken en zagen aan de journalistieke onafhankelijkheid. Als de politiek het niet doet, wie bewaakt dan de rechtsstaat? Wat is de rol van rechters, ambtenaren en burgers? Tijdens deze avond in De Balie onderzoeken we hoe stevig de Nederlandse rechtsstaat nog is – e

Few words carry such heavy connotations and are at the same time so prone to misunderstanding, as the word antisemitism. What do we talk about when we talk about antisemitism? British historian and author Mark Mazower discusses how the meaning of antisemitism has changed over time. In his latest book On Antisemitism: A Word in History, Mark Mazower traces the long history of antisemitism from its ancient origins to its many transformations in the modern world. The term was coined in the nineteenth century by Europeans who saw assimilating Jews as a threat to their ethnic-nationalist ideals. They combined age-old prejudices with racist pseudoscience, laying the groundwork for the horrors of Nazism and the Holocaust.Nowadays, the Israel-Palestine conflict has re-ignited debates in both Israel, European countries and the United States. The fight against extremists became intertwined with the question: when is criticism of Israel antisemitic? In De Balie, we dissect a loaded term.Mark Mazower (1958

Thijs Launspach is bekend geworden als psycholoog die menigeen van nuchter advies voorziet over zaken als stress, werkdruk en mentale gezondheid. In zijn nieuwste boek Het is jullie zo gegund neemt Launspach zijn eigen worsteling onder de loep: een onvervulde kinderwens door verminderde vruchtbaarheid. Er is sprake van een heuse ‘spermacrisis’ leert Launspach. De gemiddelde hoeveelheid spermacellen van een man daalde de afgelopen vijftig jaar met 62 procent. Over zijn kinderwens schrijft Launspach in Vrij Nederland: ‘Mijn ervaring is dat er weinig (mentale) hulp voorhanden is, zeker als je in dit traject ‘slechts’ de partner bent. Dat is logisch, want je speelt in feite een bijrol. Je partner lijdt meer. Maar dat betekent niet dat je er niet van alles bij kunt voelen. In mijn geval maakte het dat ik me regelmatig verdomd alleen voelde.’Thijs Launspach (1988) is psycholoog en schrijver. Launspach schreef boeken over stress, burn-out, en millennials op het werk. Hij schreef de bestseller Fok

‘Regulier als het kan, speciaal als het moet’, luidt de slogan van het speciaal onderwijs. Maar speciaal, dat moet steeds vaker. Het aantal leerlingen in het speciaal onderwijs stijgt al jaren. Ligt dat aan de ‘speciale leerlingen’ of is het onderwijs steeds slechter opgewassen tegen diversiteit in de klas?De overheid streeft naar ‘inclusief onderwijs’ in 2035. Dat betekent dat kinderen met een ondersteuningsbehoefte niet meer gescheiden worden, maar meedoen in het reguliere onderwijs. Tegelijkertijd groeit het aantal kinderen in het speciaal onderwijs al jaren.Als een leerling buiten de boot valt, wordt het probleem op dit moment – met een waaier aan diagnoses, van ADHD tot hoogbegaafdheid – al snel bij de leerling zelf gezocht. Wat is er voor nodig om het reguliere onderwijs toegankelijk te maken voor iedereen? En hoe realistisch is dat?In gesprek met: Anna Bosman, Sezgin Cihangir, Mark Faaij, Eva Naaijkens, Ralph Ivar Berkman en Marsha Tap. Programmamaker: Irene van den Bosch.In samenwerking met

De jeugdbescherming in Nederland staat onder druk: passende hulp is vaak niet beschikbaar, gezinnen blijven te lang in onzekerheid en de wachtlijsten in de GGZ blijven groeien. Hoe krijgen we problemen in de jeugdbescherming het systeem uit?Ondanks de uitbreiding van de jeugdzorg, waar inmiddels 1 op de 7 kinderen mee in aanraking komt, blijven kinderen met complexe problemen in het systeem vastlopen. Kinderen worden van instantie naar instantie doorgeschoven, zonder de juiste ondersteuning te krijgen. In 2021 werd het programma ‘Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming’ gelanceerd, met als doel het systeem structureel te verbeteren. Begin 2025 trokken de Gecertificeerde Instellingen voor Jeugdbescherming zich terug uit dit programma, met als kritiek dat er te veel focus lag op structuur en te weinig op inhoud. Deze avond gaan we in gesprek met vertegenwoordigers uit de politiek en de uitvoering. Ter voorbereiding sprak de redactie van De Balie uitgebreid met diverse betrokkenen binnen de jeugdzorgket

In De Balie Boekenclub nodigen we elke editie twee schrijvers uit om een maatschappelijk thema vanuit een literair perspectief te onderzoeken. Deze keer staat het programma in het teken van eerste liefdes. Met Valentijn Hoogenkamp en Sophie Visser. Met een inleiding van Barbara van Beukering.Liefde is van alle tijden, culturen en kunstvormen. Schrijvers proberen al eeuwenlang onder woorden te brengen wat haast niet te vangen is: verliefdheid. De eerste liefde heeft iets extra kwetsbaars, intens en ongrijpbaars. Een ervaring die alle facetten van het leven roze weet te kleuren, en de kiem van een onbeschrijfelijke pijn in zicht draagt. Hoe beschrijf je dat?De eerste liefde wordt vaak geassocieerd met jeugdige onbezorgdheid en avontuur, maar is dat beeld wel zo eenduidig? Hoe verschuift de manier waarop we over eerste liefdes schrijven? Deze editie onderzoeken we hoe de magie van de eerste liefde op papier leesbaar gemaakt wordt, en hoe het door de jaren steeds weer nieuwe vormen aanneemt.Programmamaker: Rosali

Anoek Nuyens maakt met goed ontvangen voorstellingen als De zaak Shell en Beste mensen theater over de klimaatcrisis. Programmamaker Katarina Schul gaat met haar in gesprek over haar methode.Draaien we echt al vijftig jaar in dezelfde rondjes als het gaat om klimaat? Dat wilde Anoek Nuyens onderzoeken met haar nieuwste voorstelling Beste Mensen. Ze onderzocht talloze klimaatspeeches van de afgelopen vijftig jaar en baseerde daarop een indringende theaterperformance (opgevoerd door Hannah Hoekstra).Eerder waagde Nuyens zich met De zaak Shell ook al aan klimaattheater. Waarom blijft zij de klimaatcrisis aangrijpen als onderwerp voor theater? En wat hoopt ze met haar grondige onderzoekende benadering te bereiken?  Anoek Nuyens studeerde Theaterwetenschap in Amsterdam en Berlijn en werkt(e) onder andere in Kinshasa, Brussel, Berlijn en Amsterdam. Ze maakt sociaal bewogen, documentair voorstellingen zoals De zaak Shell, waarvoor ze samen met Rebekka de Wit de Regie

De manosfeer, de digitale community waarin mannen samenkomen om hun frustraties over vrouwen te uiten, groeit hard. In deze Techdenkers zoeken we uit: welke rol spelen sociale media daarin? Met journalist en schrijver Eva Hofman, cultuurwetenschapper Ico Maly, sociaalwetenschapper Linda Duits en docent en schrijver Karim Amghar.De populaire Netflix-serie Adolescence heeft de ‘manosfeer’ vol in de schijnwerpers gezet. In de manosfeer komen mannen, opgejut door ‘manfluencers’ als Andrew Tate, wereldwijd online samen om hun frustraties over vrouwen en feminisme te delen. Deze digitale community groeit snel, met een toenemende betrokkenheid van jonge Nederlandse mannen. Waarom worden steeds meer mannen naar deze online subcultuur getrokken? En welke rol spelen sociale media zoals YouTube, TikTok en Reddit daarin?In deze editie van Techdenkers onderzoeken de mechanismen achter de manosfeer. We bespreken de algoritmes die een zoektocht naar datingadvies en mannelijk zelfverbetering via gepersonaliseerde c

How to combat the illiberal forces in a world where progressive values seem to decline? The answer of Marshall Ganz: get involved and organise. Marshall Ganz in conversation with poet and activist Jerry King Luther Afriyie, chairperson of De Jonge Klimaatbeweging Dieuwertje Wallaart and Head of Education and Training at the Lowlander Project Sandra Ball.The radical right has officially entered into positions of power throughout Europe and the US finds itself in a constitutional crisis. For progressive leaning individuals, the feeling of helplessness can feel overwhelming. How do we change the political climate? With experienced activists and young organizers we will discuss what strategies work, the power of community and the obligation to hope.In collaboration with Lowlander Project and Wallaart en Kusse.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

As a journalist reporting on Afghan women’s rights, Zahra Joya was forced to flee Afghanistan when the Taliban returned to power in 2021. Through her platform Rukhshana Media, Joya is now determined to give a voice to the women of Afghanistan. With Afghanistan becoming increasingly less accessible to the international media, Afghan women’s stories are rarely covered. As a result, Afghan women’s voices are not only silenced at home, but overlooked by the rest of the world too. Today, journalist and Time Woman of the Year Zahra Joya will outline the current situation in Afghanistan and the role of female reporters. How do you secure their safety while at the same time make sure their stories are heard? Last January, the International Criminal Court requested arrest warrants for the supreme leader of the Taliban and the chief justice of Afghanistan, on the grounds that their persecution of women is a crime against humanity. What sign does this give for the future? And what is the responsibility of the

Afgelopen jaar won Karin Amatmoekrim met In wat voor land leef ik eigenlijk?, haar biografie van Anil Ramdas, de Nederlandse biografieprijs. In dit werk onderzoekt Amatmoekrim de wisselwerking tussen Ramdas’ binnen- en buitenwereld. Hoe beïnvloeden binnen- en buitenwereld Amatmoekrims aankomende allesomvattende geschiedenis van Suriname?Karin Amatmoekrim (1976) is schrijver, columnist en letterkundige. In 2004 debuteerde zij met haar roman Het knipperleven. Haar grote doorbraak kwam in 2011 met de veelgeprezen roman Het gym. Amatmoekrim promoveerde aan de universiteit van Leiden met een proefschrift over het leven van essayist en voormalig directeur van De Balie Anil Ramdas. In 2023 kwam de publiekseditie van dit werk uit met de titel In wat voor land leef ik eigenlijk? Anil Ramdas – onmogelijk kosmopoliet. Op 20 maart 2025 werd Amatmoekrim geïnstalleerd als lid van de Akademie van Kunsten.In deze wekelijkse talkshow van De Balie interviewen programmamakers de makers die hen insp

Voedsel is politiek. In een onzekere wereld, waarin handelsoorlogen worden aangekondigd en afgelast, is Europa erg afhankelijk van import. De import van graan, sojabonen en kunstmest bijvoorbeeld. Is Europese voedselsoevereiniteit noodzakelijk om lege schappen te voorkomen? Met landbouweconoom Petra Berkhout en historicus André Hoogendijk.Europa moet in deze wereld vol geopolitieke spanningen zijn eigen koers kiezen. Wat kan en wil Europa zelf telen? Hoe maken we onze landbouw duurzaam en écht circulair? En hoe telen we bovendien genoeg voedzaam voedsel te midden van hoge klimaatdruk? Biedt de geopolitieke onzekerheid een kans om het voedselsysteem te transformeren?De geschiedenis leert ons dat voedselpolitiek altijd een machtsmiddel is geweest. In een wereld waarin sojabonen, graan en kunstmest onderhevig zijn aan geopolitieke grillen, moet Europa – en Nederland voorop – richting kiezen. Als innovatief landbouwland – klein in oppervlakte, groot in export – is Nederland kwetsbaar én invloedrijk: wat gaan

‘Vrouw’, ‘trauma’, ‘slachtoffer.’ Het zijn enkele van de woorden die onderzoekers niet meer mogen gebruiken als ze aanspraak willen maken op Amerikaans overheidsgeld. Voor welke dilemma’s komen Nederlandse wetenschappers te staan nu de Verenigde Staten de aanval openen op (wereldwijde) academische vrijheid? Met hoogleraar en adviseur WHO Marion Koopmans, hoogleraar André Nollkaemper, Amerika deskundige Markha Valenta, historicus Karwan Fatah-Black, onderzoeksjournalist Bijou van der Borst en journalist Bas Belleman.Met één theatrale zwaai van zijn pen opende Donald Trump zijn aanval op de academische vrijheid. Complete onderzoeksgebieden zijn taboe verklaard. Deze ontwikkeling vindt niet geïsoleerd plaats. De wetenschap is internationaal nauw verweven in allerlei samenwerkingsverbanden. Op vrijwel alle onderzoeksgebieden liep de Amerikaanse wetenschap voorop, qua prestaties en qua budgetten, met name in de medische wetenschappen. Nu trekt het land zich terug uit internationale samenwerkingen en ontmantelt het

Hoe voeren we het gesprek over seksueel grensoverschrijdend gedrag? Met documentairemaker Sunny Bergman, theatermaker Julie Cafmeyer en filosoof Sofie Avery gaan we in gesprek over de verhalen, beelden en archetypes rondom seksueel geweld.Is een verkrachter een monster? Of zit zo’n beeld het gesprek over seksueel geweld alleen maar in de weg? Niemand vindt zichzelf immers een monster. Toch ervaart een op de vijf vrouwen en een op de twintig mannen seksueel geweld. We onderzoeken in dit gesprek hoe je iets aan de kaak stelt, wanneer de schandpaal gerechtvaardigd is, welke verhalen en beelden ons gesprek over seksueel geweld vormgeven – en waarom uiteindelijk de meeste slachtoffers zwijgen.In de documentaire Blauwe ballen en andere verkrachtingsmythes vraagt Sunny Bergman zich af waarom verkrachting bijna nooit tot straf leidt. Filosoof Sofie Avery roept in haar boek Over de schreef op tot een herziening van de verhalen die we elkaar vertellen over grensoverschrijdend gedrag, juist ook over

Wat gebeurt er als je als ogenschijnlijk wit persoon door het leven gaat, maar je familiegeschiedenis een ander verhaal vertelt? Met Liesbeth Smit, Etchica Voorn, Kevin Klein en Anne-Fay Kops.De Surinaamse grootmoeder van journalist en historicus Liesbeth Smit sprak nauwelijks over haar gemengde afkomst. Daardoor bleef het Surinaamse verleden van de familie grotendeels onbesproken, tot Liesbeth – met haar witte huid en blauwe ogen – zelf op zoek ging naar haar familieverleden in Suriname. Naar aanleiding van haar nieuwste boek Aan ons is niets meer te zien, over Smits onzichtbare gemengde afkomst waarvan de wortels in het slavernijverleden in Suriname liggen, gaan we in De Balie in gesprek over de verzwegen bladzijden van ons koloniale verleden en de vaak moeizame zoektocht naar een persoonlijke familiegeschiedenis in Suriname. Wat betekent het om Surinamer te zijn? Wie mag zichzelf een ‘Surinamer’ noemen? En welke plaats hebben mensen van gemengde afkomst en huidskleur in het Surinaamse h

55 procent van de Nederlandse moslims heeft in de afgelopen 5 jaar discriminatie ervaren, zo bleek uit EU-onderzoek naar onze grondrechten. Van beledigingen op straat en het aftrekken van hoofdbedekking tot structurele uitsluiting op de arbeidsmarkt. Ook recent Nederlands onderzoek wees op de ontwrichtende maatschappelijke gevolgen van moslimdiscriminatie. Hoe kunnen we moslimdiscriminatie tegengaan? We gaan in gesprek met Amsterdamse wethouder Touria Meliani, docent burgerschap Bilal Ben Abdelkarim, bestuurslid bij Collectief Jonge Moslims Sana Koulij, advocaat en arabist Maurits Berger, journalist en radio- en tv-presentator Naeeda Aurangzeb, promovendus aan Universiteit Leiden Omer Karaca en met moderator Kashif Amin.Aan het begin van deze eeuw leidden grote gebeurtenissen – waaronder de aanslag op de Twin Towers en de moord op Theo van Gogh – ertoe dat moslims als ‘De Ander’ werden gezien. De afgelopen twintig jaar is moslimdiscriminatie steeds zichtbaarder geworden. De

Tachtig jaar geleden formuleerde filosoof Karl Popper de tolerantieparadox: een open samenleving kan intolerantie niet tolereren. Progressief-liberalen én (radicaal)rechtse politici beroepen zich vandaag de dag op Popper, maar trekken geheel verschillende conclusies over de betekenis van zijn woorden. Hoe komen we uit de paradox? In gesprek met kamerlid Groenlinks-PvdA Lisa Westerveld, wetenschappelijk directeur TeldersStichting Patrick van Schie, journalist Filosofie Magazine Alexandra van Ditmars en journalist De Groene Amsterdammer Coen van de Ven.‘Onbeperkte tolerantie leidt uiteindelijk tot het verdwijnen van tolerantie. Als we niet bereid zijn om een tolerante samenleving te verdedigen tegen de aanval van intoleranten, dan zullen de toleranten vernietigd worden – en tolerantie met hen’, zo schreef de Oostenrijks-Britse filosoof Karl Popper in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog in De open samenleving en haar vijanden (1945).Tachtig jaar later, met radicaalrechts in veel westerse landen aan h

Citizens in Serbia, Georgia, and Croatia are rising up against corruption, abuse of power, and the erosion of the rule of law. Governments are cracking down on journalists, activists, and students, but resistance is growing – both on the streets and online. How can Europe support this fight for democracy?These protests are not isolated – at Europe’s borders, the continent’s core values are being defended. As censorship and repression increase, demonstrators are finding new ways to make their voices heard. What connects these movements? How do they endure? And most importantly, what can we learn from them?In cooperation with International Foundation GroenLinks. The International Foundation GroenLinks, abbreviated as IFG, is the foundation designated by GroenLinks as a subsidiary institution to engage in democratization work abroad.Check out the privacy notice on https://art19.com/privacy and the privacy statement of California on https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.Zie het pr

Ivo van de Wijdeven is historicus en schrijver. Van zijn hand verschenen onder andere De spoken van Visegrád (2022) en De macht van het verleden (2022, shortlist Libris Geschiedenis Prijs). Zijn nieuwste boek Alle rafelranden van Europa is een volledig herziene versie van Van de Wijdevens eerdere boeken De rafelranden van Europa en De nieuwe rafelrand van Europa, waarin hij de roerige geschiedenis van Europa en zijn buren belicht. In Plein Publiek duiken we met Van de Wijdeven in het Europese verleden om het heden beter te begrijpen.In deze wekelijkse talkshow van De Balie interviewen programmamakers de makers die hen inspireren. Van cabaretiers tot schrijvers en van theatermakers tot kunstenaars.Interview door De Balie directeur Yoeri Albrecht. De podcast wordt geïntroduceerd door programmamaker Kees Foekema.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.Zie

With each presidential decree, Donald Trump pushes the boundaries of his executive power. Which direction will the future of American democracy take? In his second turn, President Trump weaponizes the legal system—rewarding his allies while taking revenge on his enemies. Capitol rioters who had received prison sentences up to twenty years were released overnight. Their prosecuters got fired. Trump disregards federal court rulings, ignores acts of Congress, and defies both the Constitution’s text and Supreme Court precedents.Is American democracy resilient enough to withstand this assault on the rule of law? What does this mean for the U.S.’s role in the world? And what will happen to the liberal and democratic world order when America is no longer its main advocate?About the speakers:Kimberly Wehle is a tenured law professor, writer, public speaker, lawyer, and legal contributor for ABC News. She is an expert in civil procedure, constitutional law, administrative law, and the separation of powers.Pr