Kennisnet Podcast

Jean-Jacques Rousseau, de Zwitserse Verlichtingsfilosoof uit de 18e eeuw, heeft grote invloed gehad op hoe er tegen het opvoeden van kinderen wordt aangekeken. Hij is vooral bekend met zijn boek 'Emile’, dat nog steeds wordt gelezen. Wat kunnen we van Rousseau leren over de leerling in de digitale samenleving? We stelden de vraag aan filosoof Daan Roovers.  "We denken vandaag de dag dat kinderen heel veel aan kunnen", zegt ze. "Dat ze vroeg mondig en vroeg wijs zijn. Maar komt bepaalde informatie niet te vroeg voor ze? Wat kinderen bijvoorbeeld in het Jeugdjournaal zien, kunnen ze totaal niet relateren aan de wereld waarin ze leven. Als ouder of leraar hoef je niet alles bij kinderen weg te houden, maar we kunnen daar wel voorzichtiger in zijn.” 

  Digitale geletterdheid is belangrijk voor Leerlingen van Openbaar Onderwijs Groningen (O2G2). Leerlingen werken 4 uur in de week aan hun digitale vaardigheden. Dat geldt voor kleuters maar ook voor leerlingen in 6 vwo.   Hoe dit eruit ziet in de praktijk? Beluister de nieuwste Kennisnet-podcast. In deze Kennisnet-podcast interviewen we bestuurder Theo Douma, die een jaar geleden begn met de ontwikkeling van een leerlijn digitale geletterdheid. Voor deze podcast bezochten wij ook een van zijn scholen. Pilots lessen digitale geletterdheid O2G2 zet stevig in op digitale geletterdheid. In het schooljaar 2016-2017 zijn op 8 scholen verschillende pilots gestart op 8 scholen met lessen in digitale geletterdheid. gestart. Het toekomstbeeld: een leerlijn die start bij de kleuters en doorloopt tot aan de laatste klas van het vwo. O2G2 benadert digitale geletterdheid als een het geheel van digitale kennis en vaardigheden, die bestaand uit 4 vier componenten: ict-basisvaardigheden, informatievaardigheden, mediawijsheid

Het Internet of Things en het onderwijs "Het Internet of Things, het gebruik maken van internet door alledaagse objecten, heeft veel potentie in het onderwijs en veiligheid is het belangrijkste aandachtspunt hierbij". Deze conclusie trekken Els Booij, Wietse van Bruggen en Michael van Wetering na hun bezoek aan de SXSW Interactive conferentie in Austin, Texas. In de nieuwe Kennisnet podcast vertellen zij over de laatste ontwikkelingen op  dit gebied. Els Booij, Wietse van Bruggen en Michael van Wetering,  experts bij Kennisnet, houden zich onder andere bezig met het verkennen, analyseren en duiden van nieuwe technologietrends. Ze kijken vooral kritisch naar de toegevoegde waarde van technologie voor (de organisatie van) onderwijs. Op de SXSW Interactive conferentie  bezochten zij sessies over het Internet of Things. Welke inzichten leverde dit op? De mens als onderdeel van het Internet of Things “Bij het Internet of Things denk je misschien aan  mogelijkheden om via sensoren het licht te  bedienen, of aan app

‘’Het gesprek over het digitale leven van leerlingen in het hier en nu, moet veel meer gewicht krijgen.” Dat zegt pedagoog Joop Berding, in gesprek met Remco Pijpers in deze Kennisnet podcast over leerlingen in de huidige digitale samenleving. Berding laat zich hierbij inspireren door pedagoog Janusz Korczak.    Joop Berding is pedagoog, docent en onderzoeker op Hogeschool Rotterdam en auteur van het boek ‘Ik ben ook een mens’. Daarnaast is hij Korczcak-kenner. Grondlegger kinderparticipatie Janusz Korczak was een Poolse-Joodse pedagoog, die ook wel de grondlegger van de kinderparticipatie wordt genoemd. In 1919 formuleerde hij, ver voor het officiële Verdrag over de rechten van het kind, zijn ‘Grondwet over de rechten van het kind’. Daarin staat onder andere: dat een kind recht heeft op de dag van vandaag dat een kind het recht heeft te zijn wie het is. In 1912 stichtte hij een weeshuis, waarmee hij zijn ideaal in de praktijk bracht. Kinderen betrok hij bij de dagelijkse gang van zaken, onder andere door h

Er zijn steeds meer concrete toepassingen van kunstmatige intelligentie voor het onderwijs. Deze conclusie trekken Els Booij, Wietse van Bruggen en Michael van Weterering na hun bezoek aan de SXSW Interactive conferentie in Austin, Texas. In de nieuwe Kennisnet podcast vertellen zij over de laatste ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie en robots. Els Booij, Wietse van Bruggen en Michael van Wetering zijn Kennisnetexperts en houden zich onder andere bezig met het verkennen, analyseren en duiden van nieuwe technologietrends. Ze kijken vooral kritisch naar de toegevoegde waarde van technologie voor (de organisatie van) onderwijs. Op de SXSW Interactive conferentie bezochten zij sessies over kunstmatige intelligentie (artificial intelligence), slimme computers, algoritmen en robots. Welke ontwikkelingen vielen hen op? Ontwikkeling van slimme robots staat nog in de kinderschoenenSpraakherkenningstechnologie ontwikkelt zich razendsnel, maar de ‘persoonlijke vaardigheden’ van kunstmatige intelli

Technologie is geen vereiste voor onderwijs dat rekening houdt met de individuele behoeften van leerlingen, maar bespaart wel tijd. Deze conclusie trekken Els Booij, Wietse van Bruggen en Michael van Wetering naar aanleiding van hun recente bezoek aan de SXSWedu conferentie in Austin, Texas. Welke indrukken en inzichten hebben zij daar nog meer opgedaan? In deze Kennisnet-podcast vertellen zij over technologie die gepersonaliseerd leren ondersteunt. Els Booij, Wietse van Bruggen en Michael van Wetering zijn experts bij Kennisnet en houden zich onder andere bezig met het verkennen, analyseren en duiden van nieuwe technologietrends. Ze kijken vooral kritisch naar de toegevoegde waarde van technologie voor (de organisatie van) onderwijs. Op de SXSWedu-conferentie vielen hen de volgende ontwikkelingen op. Edbots beantwoorden vaakgestelde vragen en activeren leerlingen Chatbots worden meer en meer ingezet door bedrijven die contact onderhouden met grote groepen klanten met vragen over producten of in administratie

De discussies over technologische toepassingen in de klas gaan volgens pedagoog Pedro de Bruyckere niet zozeer over techniek als wel over pedagogiek. “Het gaat eerder over vragen als ‘Hoe kun je een kind meer zeggingskracht geven?’ en ‘Hoe kun je een leerling meer autonoom laten werken?’,” legt hij uit in de Kennisnet podcast over digitale geletterdheid.  Pedro De Bruyckere ( http://xyofeinstein.be/) is pedagoog en jongerenonderzoeker aan de Arteveldehogeschool in Gent. Hij schreef diverse boeken over de jongerencultuur, waaronder ‘Jongens zijn slimmer dan meisjes’ (2013) en ‘Meisjes kijken – meisjescultuur in de spiegel’ (2013). Zijn boek Ik was 10 in 2015 publiceerde hij samen met collega Bert Smits. Hierin beschrijven zij de tendensen die invloed hebben op de levens van kinderen en jongeren. Voor technologie in het onderwijs ziet De Bruyckere vooral een ondersteunende rol, legt hij in de podcast uit. De discussies over technologische toepassingen in de klas gaan volgens hem niet zozeer over techniek als w

“Heb een open relatie met je leerlingen en heb vertrouwen in ze. Het komt allemaal goed met ze, ook op internet.” Dat zegt Bart Ongering in de Kennisnet-podcast. Ongering staat beter bekend als ‘Meester Bart’. Op 30 maart is hij keynote-spreker op het VO-congres 2017. Bart Ongering (35) is docent Engels op de Open Schoolgemeenschap Bijlmer in Amsterdam Zuidoost. Daarnaast is hij mentor van een examenklas en zorgmentor voor leerlingen met problemen. Maar hij is ook schrijver, met een column in de krant Trouw. Een verzameling columns is gebundeld in het boek ‘Meester Bart op zijn best’. En dan heeft hij ook nog duizenden volgers op Twitter en Facebook. Hoe krijg je als leraar grip op leerlingen en hun digitale leefwereld? "Het begint met je er bewust van zijn dat je leerlingen in een andere tijd opgroeien. Ze weten niet beter dan dat er internet is. Het is vanzelfsprekend voor ze. Ik ben 35 jaar. Wij kregen internet thuis in 1998. Voor ons is internet dus pas later in ons leven gekomen. Je hoeft leerlingen niet

In het Kennisnet Trendrapport 2016-2017 komt het begrip Internet of Things zeker twintig keer voor. Gaat deze technologische trend de komende vijf jaar nog een belangrijke rol spelen; of is het een hype? Internet of Things als doorontwikkeling van het InternetIn deze podcast bespreken Michael van Wetering (Strategisch adviseur Innovatie) en Hans Pronk (onafhankelijk adviseur en internet expert) wat het Internet of Things is. En welke mogelijke toepassingen voorzien zij in het onderwijs voor deze(door)ontwikkeling van het Internet waarbij alledaagse voorwerpen verbonden worden met het netwerk en daarmee gegevens (data) uitwisselt. Beluister het gesprek tussen Michael van Wetering en Hans PronkMeer weten? Beluister deze podcast met Hans Pronk en abonneer je via iTunes. Je ontvangt nieuwe afleveringen daarna automatisch zodat je ze kunt beluisteren op je telefoon of tablet wanneer en waar jou dat goed uitkomt.

Op 23 januari 2017 nam Simone Walvisch afscheid als vicevoorzitter van de PO-Raad, de sectororganisatie voor het primair onderwijs (po). In deze Kennisnet podcast kijken we met haar terug op haar loopbaan en op het onderwerp innovatie en ict. Simone Walvisch begon haar carrière in 1981 als lerares Nederlands, waarna ze diverse bestuurlijke rollen vervulde. Bij de PO-Raad zag ze al vroeg de kansen van ict voor het onderwijs. Volgens Toine Maes, directeur van Kennisnet, verdient Walvisch hier erkenning voor. "De PO-Raad heeft ict als strategisch belangrijk domein ten volle gezien en omarmd. Dat is in belangrijke mate de verdienste van Simone. Hoe zij het bestuursakkoord en het Doorbraakproject heeft ingezet als vehikels om de sector naar een hoger plan te tillen, getuigt van visie en lef." Uitdagingen voor de leraar In de podcast staat Walvisch onder meer stil bij de uitdagingen voor de leraar. "Ict kan helpen een kind naar een ander niveau te tillen", aldus Walvisch, "maar het bewust zijn van wat je doet, de r

“Stel de relatie met de leerling voorop in het digitaal geletterd maken van kinderen, leg niet de nadruk op het aanleren van competenties.” Dat zegt Siebe Hentzepeter, (schoolleider basisschool De Witte Olifant in Amsterdam) in de Kennisnet podcast. Hij laat zich in dit gesprek inspireren door pedagoog Luc Stevens. In de podcast, die je onderaan dit artikel kunt beluisteren, interviewt Remco Pijpers (strategisch adviseur digitale geletterdheid bij Kennisnet) Siebe Hentzepeter over het gedachtengoed van Luc Stevens. Luc Stevens is directeur van het Nederlands Instituut voor Onderwijs- en Opvoedingszaken (NIVOZ) en was tussen 1981 en 2002 hoogleraar Orthopedagogiek aan de Universiteit van Utrecht. Stevens, voor veel scholen een grote pedagogische inspiratiebron, is wars van een ‘prestatiegerichte competitie tussen leerlingen en scholen’. ‘Een docent heeft liefde voor het kind en toewijding aan zijn of haar vak nodig. Het product van het onderwijs schuilt in het proces - de groei en talentontwikkeling van de lee

Ict platforms bestaan uit onderdelen die van elkaar afhankelijk zijn om goed te kunnen functioneren, net zoals dier- en plantsoorten in de natuur van elkaar afhankelijk zijn om te kunnen overleven. Ik ben in gesprek met Hans Pronk die - als expert op het gebied van internettechnologie - zijn visie geeft op marktontwikkelingen en de conclusies die schoolbesturen daaruit kunnen trekken. In deze podcast bespreken we de verschillende onderdelen waaruit een ict-ecosysteem is opgebouwd en welke afhankelijkheden verschillende leveranciers daarin hebben aangebracht. Het ecosysteem van een leverancier beoogt veelal integratie en samenwerking van onderdelen binnen dat systeem, maar welke beperkingen levert dat op als je combinaties van producten van verschillende leveranciers wilt gebruiken? Bouwstenen van het ict ecosysteem Het ecosysteem is het geheel van devices met hun besturingssysteem, appstore, beheer- & klassenmanagement mogelijkheden en het cloudplatform dat de kern vormt van zo’n systeem. De cloudomgeving

We moeten leerlingen vooral kritische zin bijbrengen, kritische zin tegenover digitale beïnvloeding. Dat zegt Marjan Schwegman, biografe van Maria Montessori in de Kennisnet podcast waarin Remco Pijpers (strategisch adviseur digitale geletterdheid bij Kennisnet) Marjan Schwegman interviewt over Maria Montessori en de leerling in de digitale samenleving. Hoe kun je je als schoolbestuur, schoolleider of als leraar laten inspireren door het gedachtegoed van de Italiaanse pedagoge om met digitale geletterdheid aan te slag te gaan? Behalve Montessori-biografe was Marjan Schwegman tussen 2007 en 2016 directeur van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD). Tevens was zij Bijzonder Hoogleraar Vrouwengeschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Stel dat Montessori nu zou hebben geleefd, wat zou ze van tablets hebben gevonden? Schwegman: "Dan zou ze vooral heel enthousiast zijn. Door middel van aanraking andere delen van de wereld te ervaren, zoals bijvoorbeeld Afrika, zou haar zeer hebben aangesp

Scholen in het po, vo en mbo geven sinds 3 jaar vorm aan gepersonaliseerd leren met het Zweedse concept Kunskapsskolan. “Het denken in doelen en het doorbreken van het jaarklassensysteem blijken grote uitdagingen”, zegt Madelief Keijser (zakelijk directeur Kunskapsskolan Nederland) in de Kennisnet podcast. We blikken daarin met haar terug op 3 jaar Kunskapsskolan in Nederland. Keijser was vanaf het eerste uur betrokken bij de invoering van het Zweedse concept in ons land. Nederlandse scholen besloten na een inspirerend bezoek aan Zweden om óók stappen te zetten naar een gepersonaliseerd onderwijsconcept. Dankzij een samenwerking van 12 vo-scholen in het verband ZoLeerIk! raakte een marktpartij geïnteresseerd in verdere ontwikkeling, samen met de Zweedse moederorganisatie. Kunstskapsskolan Nederland timmert sindsdien voortvarend aan de weg in 3 onderwijssectoren. Beluister de Kennisnet podcast met Madelief Keijser of abonneer je via iTunes en ontvang nieuwe afleveringen van de Kennisnet podcast automatisch en

Scholen moeten hun leerlingen weerstand leren bieden. Weerstand tegen het grote aantal digitale beïnvloeders in onze samenleving. Dat is één van de lessen die we kunnen leren van de invloedrijke Franse pedagoog Philippe Meirieu, aldus Simon Verwer (docent aan het Hyperion Lyceum) in de Kennisnet podcast over digitale geletterdheid.  In de podcast, die je onderaan dit artikel kunt beluisteren, interviewt Remco Pijpers (strategisch adviseur digitale geletterdheid bij Kennisnet) Simon Verwer over het gedachtegoed van Philippe Meirieu (1949). Meirieu is hoogleraar aan de Universiteit Lumiere-Lyon 2 en auteur van meer dan 30 boeken. Hij dicht de school een belangrijke pedagogische opdracht toe. Het begrip weerstand is daarbij cruciaal. Simon is docent Grote Denkers, filosofie en Frans aan het Hyperion Lyceum en vertaler van Meirieus boek ‘Pedagogiek: de plicht om weerstand te bieden’. Hij is van huis uit onderwijsfilosoof en besloot in 2015 om Philippe Meirieu te vertalen. Nog niet eerder verscheen van de Fransman

Zou Rudolf Steiner leerlingen digitaal vaardig maken, of ict juist bij ze weghouden, als hij nog zou leven? "Steiner zou niet vinden dat leerlingen digiziek worden van ict. Hij zou ze digibewust maken", zegt Freek Zwanenberg, auteur van de publicatie 'Vrijeschoolse mediapedagogiek', in de Kennisnet podcast over digitale geletterdheid. Freek Zwanenberg (1980) was zelf oud-vrijeschoolleerling en werkt sinds 2007 op het vlak van mediaopvoeding en mediawijsheid. Voor Bureau Jeugd en Media verzorgt hij ouderavonden en workshops voor docenten. Sinds 2013 houdt hij zich bezig met het thema 'vrijeschoolse media-opvoeding'. Je kunt zijn publicatie 'Vrijeschoolse mediapedagogiek' downloaden op de website van de Vereniging van Vrijescholen. In deze Kennisnet podcast interviewt Remco Pijpers (strategisch adviseur digitale geletterdheid bij Kennisnet) Zwanenberg over het gedachtegoed van Rudolf Steiner. Dit is de in 1925 overleden grondlegger van het antroposofisch gedachtegoed, waaruit onder meer het vrijeschoolse onderw

Wat kunnen principes uit de projectmethodiek ‘Agile’ betekenen voor scholen die gepersonaliseerd onderwijs willen realiseren? Onderzoeker Guido van Dijk vertelt erover in de Kennisnet podcast. Van Dijk onderzoekt hoe Agile Learning uitpakt bij het vernieuwende onderwijsconcept Agora in Zuid-Limburg, waar Agile al 2 jaar wordt toegepast. Beginnen bij wat de leerling al weet en kent, en hem daarna zijn eigen leervraag laten formuleren. Dit is het uitgangspunt van ‘Agile Learning’ bij Agora; een mix van alle vormen van voortgezet onderwijs binnen één groep. Van Dijk voert promotieonderzoek naar Agile Learning uit voor het Welten Instituut; onderdeel van de Open Universiteit in Heerlen. Hij vertelt in de Kennisnet podcast over de werkwijze van Agile Learning en over de eerste ervaringen van docenten en leerlingen met deze leeraanpak. Ook vertelt hij over het bijzondere volgsysteem Target Process, dat interessant is voor meerdere scholen die bezig zijn met gepersonaliseerd leren. Promotieonderzoek naar Agile-princ

Veel scholen willen aan de slag met digitale geletterdheid. In deze Kennisnet podcast kijken we met lerares Hester IJsseling vanuit pedagogisch perspectief naar digitale geletterdheid met behulp van het gedachtegoed van onderwijspedagoog Gert Biesta. “Waartoe wil je dit? En waarom vind je het belangrijk? Deze vragen van Biesta zouden scholen ook moeten stellen”, vindt IJsseling. Hester IJsseling is lerares op basisschool De Kleine Reus in Amsterdam. Ze is sinds 2003 als leraar in het basisonderwijs. Daarvoor was ze onderzoeker aan de universiteiten van Amsterdam en Nijmegen. Ze is gepromoveerd in de filosofie. Het nieuwe lezen en schrijven Digitale geletterdheid kun je zien als het nieuwe lezen en schrijven. Je kunt niet zonder in een samenleving die in zoveel opzichten óók digitaal is. Volgens SLO, het nationaal expertisecentrum curriculumontwikkeling, bestaat digitale geletterdheid uit een combinatie van 4 digitale vaardigheden: ict-basisvaardigheden, computational thinking (waartoe je programmeren kunt r

‘Scholen gaan te nonchalant om met de privacy van leerlingen’, kopte het Algemeen Dagblad nadat pedagogen en psychologen aan de alarmbel trokken over de wijze waarop scholen omgaan met persoonsgegevens van leerlingen. Hoe kun je als school wél goed omgaan met de privacy? Job Vos, privacy-expert bij Kennisnet, vertelt het in deze Kennisnet podcast. Uit een enquête van de Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen (NVO) en het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) blijkt dat scholen regelmatig de privacy van hun leerlingen schenden. Ze delen te vaak (digitaal) dossiers en persoonsgegevens met hulpverleners en andere organisaties, zonder dat ouders daarvan op de hoogte zijn gesteld. Naar aanleiding van de enquête zijn Kamervragen gesteld aan staatssecretaris Dekker. Toestemming vereist voor delen leerlinggegevens “Als scholen gegevens willen delen, moeten ze aan ouders toestemming vragen”, zegt privacy-expert Job Vos in de Kennisnet podcast. “Alleen in noodgevallen geldt die regel niet, bijvo

Binnen bestuur en school kennis uitwisselen, met elkaar samenwerken en daarbij eenvoudig kunnen beschikken over informatie die verspreid is over diverse systemen. PO-besturen hebben daarvoor gezamenlijk ‘Mijn Onderwijsportaal’ ontwikkeld, een kennis- en communicatieplatform voor bestuurders, directie en leraren. Projectleider onderwijsinnovatie en ict Kristian van den Berg vertelt in deze Kennisnet podcast over het wat, hoe en waarom van dit binnen Office 365 zelf samengestelde cloudplatform voor PO besturen. Van den Berg is als projectleider werkzaam bij zowel SKO Flevoland en Veluwe, waar zijn wortels liggen als leraar en adjunct directeur, als bij Onderwijsbureau Meppel, een cooperatieve vereniging waar zijn eigen bestuur lid van is. Veilig kennis- en communicatieportaal moet op maat bedienen Om te kunnen komen tot een veilig en effectief kennis- en communicatieportaal hebben de besturen binnen Onderwijsbureau Meppel samen nagedacht over de gewenste vorm en functie van zo’n omgeving. Al snel werd duidelijk