Colleges Van Topwetenschappers

Wind tegen? Voor velen op de fiets is het een dagelijkse strijd. Maar wat als je met een paar simpele trucs je luchtweerstand tot wel 40% kunt verlagen? In deze aflevering legt Thijs van Druenen (Technische Universiteit Eindhoven) uit hoe je met de juiste fietshouding, kleding en tactiek veel makkelijker door het Nederlandse weer fietst. 0:00 Hoe kan je het beste fietsen? 1:30 Hoe werkt luchtweerstand op de fiets? 3:20 Moet je voorovergebogen fietsen? 4:40 Werkt een wielrenners pak echt om sneller te fietsen? 6:40 Waarom je het beste achter iemand kan fietsen 09:00 Hoe fiets je het beste met wind mee? 10:10 OutroSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Op dit moment zijn er wereldwijd tientallen gewapende conflicten gaande. Wie naar het verleden kijkt, ziet dat hoe verwoestend een conflict ook is, er uiteindelijk weer vrede komt. Maar wat gebeurt er daarna? Hoe vinden samenlevingen een manier om verder te gaan na een periode van geweld? En wat zijn verschillende manieren waarop vrede gesloten kan worden? Om die vragen te beantwoorden stap je in deze aflevering in een tijdmachine naar de 16e eeuw, toen een van de grootste burgeroorlogen in Europa woedde. Dat doe je samen met historicus David van der Linden van de Rijksuniversiteit Groningen. Hij laat zien hoe mensen destijds de weg naar vrede vonden, en welke lessen uit die tijd ook hoop bieden voor de conflicten van vandaag. 659. Hoe word je vrienden met je vijand?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rotsblokken van 10.000 kilo die verplaatsen en geulen die verdacht veel lijken op rivieren, niet op Aarde maar op Mars! Jarenlang hebben wetenschappers zich hierover verwonderd; is dit bewijs voor water op Mars en betekent dit dat er buitenaards leven mogelijk is? In deze aflevering onderzoekt aardwetenschapper Lonneke Roelofs van de Universiteit Utrecht het mysterie van deze 'wandelende rotsen', die zich lijken te verplaatsen in geulen die verdacht veel lijken op modderstromen op aarde. 00:00 Oppervlakte van Mars 00:40 Zijn er rivieren op Mars? 01:00 Is er water op Mars? 01:50 Hoe zijn de rivieren op Mars ontdekt? 03:50 Kan water op Mars vloeibaar zijn? 06:40 Hoe verplaatsen de rotsblokken op Mars? 08:50 CO2 op Mars 10:30 Het Mars oppervlak namaken in het labSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Complotdenkers, of ‘wappies’ zoals ze vaak worden genoemd, zijn niet gek. Socioloog Jaron Harambam van de Universiteit van Amsterdam noemt hen liever ‘waarheidszoekers’. Twee jaar lang liep hij met hen mee: hij zat bij hen aan de keukentafel, luisterde naar hun verhalen en leerde de mens achter het label kennen. Wat hij ontdekte? Die wereld is veel diverser dan het stereotype van iemand met een aluminiumhoedje die naar Paraguay vertrekt. In deze aflevering neemt Jaron je mee in de wereld achter de ‘complotdenker’. Hij laat zien hoe je het gesprek openhoudt en waarom iedereen, ja ook jij, in de ogen van een ander zomaar een complotdenker kan zijn. 576. Linkse wappies of domrechts: zo ver liggen we niet uit elkaar See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kernenergie: voor de één is het de ideale oplossing voor het klimaatprobleem, voor de ander is het een eng idee, zeker na rampen als Fukushima en Tsjernobyl. Bovendien blijven we zitten met afval dat tienduizenden jaren radioactief blijft. Maar wat als er een nieuw type reactor is dat veel veiliger is, niet kan ontploffen en werkt op… zout? In deze aflevering legt Nick ter Veer van de TU Delft uit hoe deze nieuwe veelbelovende reactor werkt. 00:00 Een nieuw soort kernreactor 02:46 Hoe werkt kernenergie? 03:50 Wat zijn de voordelen van kernenergie? 04:50 Wat zijn de nadelen van kernenergie? 06:10 Hoe zorgen we voor minder kernafval? 08:20 Is deze gesmolten zout kernreactor veiliger? 09:24 Waarom is er nog geen gesmolten zout reactor?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat doe je als je toch nog iets langer in bed wil blijven liggen? Snoozen natuurlijk. Maar is dat wel de beste manier om goed je dag te beginnen? Slaapwetenschapper Merijn van de Laar (Maastricht University) vertelt in deze aflevering waarom je de snoozeknop beter links kan laten liggen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe snel vind jij iets vies? Gruwel je pas als de maden over tafel lopen, of heb je al moeite met het aanraken van een deurklink? Een grote groep Nederlanders ervaart zoveel angst voor besmetting, dat het hun leven beheerst. Ze vermijden het ov, voeren specifieke rituelen uit of komen helemaal de deur niet meer uit. Psycholoog Tara Donker (Vrije Universiteit Amsterdam) werkt aan een app die mensen met smetvrees moet helpen - net zo effectief als een psycholoog in de behandelkamer. Wil je meer weten over Tara's onderzoek of meedoen als proefpersoon? Kijk dan op https://vu.nl/nl/onderzoek/meer-over/zeroocd-onderzoek 00:00 Wat is smetvrees? 01:16 Heb ik smetvrees? 03:24 Is er een app tegen smetvrees? 04:16 Therapie voor smetvrees 05:22 Werkt VR en AR tegen smetvrees? 05:56 Wat is de freeze, fight, flight reactie? 06:34 Hoe kom ik van smetvrees af? 07:05 Doe mee aan een onderzoek over smetvreesSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Wist je dat ongeveer 25% van de mensen ooit aan zelfdoding heeft gedacht?  "De meeste mensen die door zelfdoding overlijden, willen niet zozeer dood maar zien simpelweg geen andere uitweg meer", vertelt Renske Gilissen (hoogleraar suïcidepreventie aan de Universiteit Leiden & hoofdonderzoeker bij 113 zelfmoordpreventie). Of je nu zelf worstelt, je zorgen maakt om iemand in je omgeving of simpelweg meer wil begrijpen over dit maatschappelijke vraagstuk; deze aflevering biedt inzichten en praktische handvatten om om te gaan met zelfdodingsgedachten in je omgeving. https://www.113.nlOnline training voor hoe je in gesprek gaat met iemand met zelfdodingsgedachten  https://vraagmaar.113.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

HEY U! Wat hebben de aarde en rennende mensen te maken met een hamster in een hamsterrad? Hoe kunnen zwarte gaten het hele universum laten trillen? En wat is nou precies ruimtetijd? In deze nieuwe aflevering van Universiteit van Nederland beantwoordt kosmoloog Diederik Roest (Rijksuniversiteit Groningen) jullie 5 vragen over ons gekke heelal. Zat jouw vraag er niet tussen? Op de socials van Universiteit van Nederland beantwoordt Diederik nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt, kun je die stellen in de comments ⬇️ Meer weten over zwarte gaten en zwaartekrachtsgolven? Bekijk onze eerdere video met natuurkundige Gideon Koekoek: https://www.youtube.com/watch?v=4Av7bQByHMo. En kijk ook de video terug met Diederik waarin hij meer vertelt over ons groeiende heelal: https://www.youtube.com/watch?v=i-Mf-2LI3nk. 00:00 intro 00:18 Hoe ver kunnen we in het heelal kijken? 01:50 Is het heelal oneindig? 02:15 Kunnen we de aarde sneller laten draaien? 04:30 Wat zijn lichtjaren? 06:40 Dit is ruimtetijd in

Driftbuien, rondslingerend speelgoed en een grote berg poepluiers. ‘Kinderen zijn de beste anticonceptie’, wordt wel eens gezegd. Maar je krijgt er ook een heleboel voor terug. Toch? In deze aflevering geeft Manon van Scheppingen van Tilburg University antwoord op de vraag: word je gelukkig van kinderen, of niet? 700. Hoe weet je of je klaar bent voor kinderen? https://open.spotify.com/episode/70qKGatWT2vYrZLS4gY46W?si=eecd972816dd4827See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wist je dat stress eigenlijk een fantastisch mechanisme van je lichaam is? Je kan het zelfs voor je laten werken; mits je het goed inzet. In deze aflevering onthult psycholoog Mirela Habibovic van Tilburg University waarom te weinig prikkels minstens zo schadelijk kunnen zijn voor je gezondheid als te veel spanning. Door onderprikkeling kan je lichaam zelfs ook een stressreactie krijgen en in een bore-out terecht komen. Ontdek wat er precies in je lichaam en brein gebeurt wanneer je 'aan' staat, waarom totale verveling je stresshormonen juist kan aanjagen en hoe je jouw eigen optimale stressniveau vindt om creatief en energiek te blijven. Leer waarom je niet moet streven naar een leven zonder stress, maar juist soepel over het stressspectrum moet leren bewegen. 00:00 Is stress ongezond? 01:50 Wat is stress? 03:10 Oorzaken van stress 05:00 Schade door stress 07:00 Symptomen van een burn-out 07:46 Hoeveel stress is goed voor je? 08:20 Hoe herken je een bore-out? 08:44 Dit is de optimale hoeveelheid stress 09:23

HEY U! Gebruik jij Duolingo om een taal te leren? In deze aflevering legt Charlotte Fraza, hersenwetenschapper bij Radboudumc, uit waarom dit niet voldoende is om een taal écht te leren. En ze beantwoordt nog meer kijkersvragen! Want hoe leer je snel en effectief? Werkt het markeren van een tekst tijdens het leren? Hoe werkt leren in je brein eigenlijk? Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Charlotte nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt kun je die stellen in de comments ⬇️Ook een geheugenatleet worden? Bekijk hier onze video over het geheugenpaleis met Boris Konrad: https://www.youtube.com/watch?v=D9EOuLkiTcA&t=139s. Meer zien van Charlotte? Volg dan haar YouTube-account vol met tips voor leren als (PhD-)student: https://www.youtube.com/@CharlotteFraza/videos.  00:00 Hey U! jouw vragen over leren 00:26 Hoe gaat leren in je brein? 01:53 Hoe kun je snel en effectief leren? 03:42 Tips o

Hoe redden we de Nederlandse schaatstraditie nu onze winters steeds warmer worden? Het antwoord kun je verrassend genoeg vinden op bruggen en viaducten: zelfs als het nog niet vriest, zijn die dingen vaak al spekglad. Aardwetenschapper Mark van der Meijde van de Universiteit Twente haalt inspiratie uit deze onverwachte plekken om natuurijs sneller te laten vriezen. Op vier proef-ijsbaantjes experimenteert hij laag voor laag met isolatie en water, op zoek naar het perfecte ijs. Dit onderzoek wordt gedaan op verzoek van KNSB. 00:00 Intro 0:10 Gladde bruggen 1:00 Natuurijsbaan 2:45 Aardwarmte 4:00 Bevroren bruggen 5:30 IJsbanen vergelijken 8:00 Isolatie 11:00 Wanneer kunnen we schaatsen? 12:00 outroSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor een depressie zijn allerlei behandelingen mogelijk: van praten met een psycholoog tot medicijnen. Keuze genoeg, en dan is een probleem. Want niemand weet welke optie gaat aanslaan, ook artsen niet. Dat kan anders, vindt psycholoog Guido van Wingen (Universiteit van Amsterdam). Hij gebruikt AI om te voorspellen welke behandeling het beste werkt voor welke patiënt en zo depressie veel sneller te genezen. Deze aflevering is onderdeel van Deprikunde. Een driedelige serie waarin je hoort over de nieuwste ontdekkingen uit de wetenschap. Van genen tot AI en elektriciteit. Bijgestaan door neurowetenschapper Yara Toenders, met de nodige basislessen over depressie. Heb je behoefte om te praten over depressie, kijk dan op de site van bijvoorbeeld De Luisterlijn, Kindertelefoon of Mind Hulplijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ons brein is één en al elektra. Dat klinkt misschien gek, maar dat is hoe elektrotechnicus Wouter Serdijn (Technische Universiteit Delft) naar de hersenen kijkt. Als een netwerk van stroompjes. Dat geeft een hele andere kijk op depressie. Want als depressie wordt veroorzaakt door kortsluiting in het brein, een soort storing, dan kun je die storing misschien wel verhelpen en zo depressie voorgoed uit het brein hacken. Deze aflevering is onderdeel van Deprikunde. Een driedelige serie waarin je hoort over de nieuwste ontdekkingen uit de wetenschap. Van genen tot AI en elektriciteit. Bijgestaan door neurowetenschapper Yara Toenders, met de nodige basislessen over depressie. Heb je behoefte om te praten over depressie, kijk dan op de site van bijvoorbeeld De Luisterlijn, Kindertelefoon of Mind Hulplijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wie wel of niet een depressie krijgt is een mysterie. Een mysterie dat steeds verder wordt opgelost, bijvoorbeeld door te kijken naar genen. De kans op een depressie wordt namelijk voor een derde bepaald door je DNA. Floris Huider (Vrije Unversiteit) is op zoek naar exact die genen die betrokken zijn. Want als je weet welke genen een rol spelen, dan kun je daar misschien wel medicijnen voor ontwikkelen. Of zelfs voorspellen wie het meeste risico loopt op het ontwikkelen van een depressie. Deze aflevering is onderdeel van Deprikunde. Een driedelige serie waarin je hoort over de nieuwste ontdekkingen uit de wetenschap. Van genen tot AI en elektriciteit. Bijgestaan door neurowetenschapper Yara Toenders, met de nodige basislessen over depressie. Heb je behoefte om te praten over depressie, kijk dan op de site van bijvoorbeeld De Luisterlijn, Kindertelefoon of Mind Hulplijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Toenemende droogte, ijskoude winters in Europa en een meter extra zeespiegelstijging. Dat zouden de gevolgen kunnen zijn als een van de belangrijkste golfstromen, de AMOC, stilvalt. Meteoroloog  Michiel Baatsen (Universiteit Utrecht) berekende dat dat sneller kan gebeuren dan gedacht. Hij legt op het Betweter Festival van de Universiteit Utrecht uit hoe de golfstroom werkt en waarom het afzwakken en stilvallen een belangrijk kantelpunt in het klimaatsysteem is. Wat zijn de gevolgen voor Nederland? Wordt het hier over 50 jaar echt min dertig in de winter? Aflevering met groene tips: 410) Kun je in je eentje de wereld redden?: https://open.spotify.com/episode/3MqXzGEKqaphtqh3ZSiLpR?si=0c40cc5813c34d44 Andere afleveringen over duurzame ontwikkelingen: 779) Zeilende vrachtschepen: dit is waarom we die nodig hebben https://open.spotify.com/episode/0B54FLryny4Ojd3ggGVJHR?si=53eadd79dcec4f6a 726) Plas-patat: hoe laat jouw urine aardappels groeien? https://open.spotify.com/episode/1brI690SobtjFxbo

Mediteren wordt vaak afgedaan als zweverig, maar is dat wel terecht? In deze aflevering onderzoekt psychiater Anne Speckens van het Radboud UMC hoe mindfulness het brein kan veranderen en welke effecten dat heeft op onze gezondheid.  Aan de hand van hersenonderzoek en een mindfulness­training laat zij zien hoe deze methode kan helpen bij stress, angst en depressie. Ook maakt ze duidelijk waarom het voor iedereen belangrijk kan zijn om af en toe stil te staan en bewust even niets te doen. 00:00 Is mindfulness zweverig, of kan het écht je leven verbeteren? 00:22 Waar helpt mindfulness bij? 01:28 Wat is mindfulness precies? 02:14 De mindfulness-oefening met een rozijn uitgelegd 03:28 Hoe meet je mindfulness wetenschappelijk? 04:23 Wat zegt de wetenschap over mindfulness? 04:47 Wat er in je brein gebeurt door mindfulness-training 05:38 De oorsprong van mindfulness in het boeddhisme 06:30 Hoe mindfulness zijn weg vond naar de zorg en wetenschap 08:26 Mindfulness en emotieregulatie: wat ku

Jezelf laten invriezen om over duizend jaar weer wakker te worden. ‘Cryosleep’ klinkt als pure sciencefiction, bekend uit films en series. Maar ook in het echt bestaan er bedrijven waar je je kunt laten invriezen - voor zo’n 200.000 euro. Het doel? Wachten tot de technologie ver genoeg is om je hersenen te uploaden naar een server, of je lichaam weer tot leven te wekken.Maar heeft dat eigenlijk zin? Ilja Voets van de TU Eindhoven zou haar 200.000 euro liever aan iets anders besteden. Toch doet zij wel onderzoek naar het invriezen van mensen. Niet zozeer om mensen in de toekomst wakker te maken, maar omdat de technieken ook op andere manieren levens kunnen redden. Daarom doet haar lab - als enige in Nederland - onderzoek naar de stoffen die het invriezen van menselijk weefsel mogelijk maken.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Licht doet veel meer dan je misschien denkt: het beïnvloedt je reactiesnelheid, concentratie, humeur en biologische klok. Om te laten zien hoe groot die invloed is, loopt lichtonderzoeker Karin Smolders (TU/Eindhoven) een dag mee met de redactie van de Universiteit van Nederland. Zij onderzoekt hoe licht onze gezondheid en prestaties beïnvloedt en deelt acht praktische, wetenschappelijk onderbouwde tips om je verlichting thuis en op het werk te optimaliseren. Zo ben je overdag fitter en alerter, slaap je ’s avonds beter én kom je de donkere winterdagen beter door. 00:00 intro 00:42 Hoe wordt je fris wakker? 02:06 Hoe werkt je biologische klok? 04:18 Helpt een wake-up light om wakker te worden? 04:50 Waarom is het goed om een uur later te beginnen met school of werk? 05:39 Word je slimmer van goed licht?  06:35 Hoeveel licht heb je nodig op je werk? 08:00 Welke invloed heeft licht op je humeur? Winterdepressie? 08:32 Hoe goed werkt lichttherapie? 09:25 Wat is het ideale moment voor