Boekestijn En De Wijk | Bnr

Het sluiten van de Straat van Hormuz als gevolg van Trumps ondoordachte aanval op Iran stort Europa in een nieuwe energiecrisis. Hoe lang kan dit gaat duren? Te gast: HCSS-energiespecialist Lucia van Geuns. De blokkade van de Straat van Hormuz legt miljoenen vaten olie en olieproducten stil en jaagt de energieprijzen wereldwijd op. Lucia van Geuns schetst hoe beschadigde infrastructuur, volle opslagen en afgeschakelde velden de oliestroom langdurig ontregelen, met een horrorscenario voor vooral Azië en op termijn ook Europa. De vrees voor stagflatie groeit terwijl mijnen, verzekeringspremies en kwetsbare zeestraten de ‘wraak van de geografie’ tastbaar maken. Trump doorbreekt intussen het sanctieregime tegen Rusland door de schaduwvloot en Indiase raffinaderijen weer ruim baan te geven. Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk waarschuwen dat Poetins oorlogskas daardoor maandelijks met tientallen miljarden wordt gespekt, terwijl G7-landen improviseren met escortes, premies en mogelijke price caps.

Iran trekt het initiatief naar zich toe | Hoe krijg je de tankers door de Straat van Hormuz? | Een cadeau voor Poetin Iran escaleert de crisis rond de Straat van Hormuz met drones, raketten en mijnendreiging, terwijl Israël en de VS hun offensief opvoeren. Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk schetsen hoe Iraanse aanvallen op scheepvaart, regionale doelen en Koerdisch gebied de Amerikaanse positie ondermijnen en de wereldeconomie richting stagflatie duwen. De Iraanse leiding presenteert het sluiten van Hormuz als strategisch wapen, maar boots on the ground in Iran blijven voor het Westen politiek onbespreekbaar. Trump opent tegelijk de deur voor Russische olie, geeft Moskou dertig dagen lucht en verergert de energiecrisis waar Europa middenin zit. Boekestijn en De Wijk laten zien hoe Europese verdeeldheid over Iran en Oekraïne toeneemt, met Hongarije en Slowakije die sancties blokkeren en Orbán die de spanning met Kyiv inzet in zijn verkiezingscampagne. De EU balanceert tussen grillig Amerika

Wat was het alternatief voor het niet-aanvallen van Iran? | Hoe kan dat we slecht zijn voorbereid op de energiecrisis? | Xi de stille wereldleider Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk schetsen hoe nucleaire afschrikking in landen als Iran en Noord-Korea vooral defensief werkt en waarom regime change vrijwel altijd uitloopt tot blijvende instabiliteit. De mislukte interventies in Irak, Libië en Afghanistan vormen het sombere referentiekader voor dit nieuwe conflict. Boekestijn en De Wijk waarschuwen dat het huidige optreden tegen Iran kan eindigen in een zwaardere dictatuur, asymmetrische oorlogvoering en langdurige olie- en energieproblemen. Tegelijk bespreken de heren de Europese kwetsbaarheid: te lage gasvoorraden en een politiek die nationale veiligheid structureel onderschat. China duikt intussen weg uit de schijnwerpers en profiteert volgens de analisten van de zelfbeschadiging van de VS. Terwijl Washington bondgenoten van zich vervreemdt, bouwt Xi Jinping gestaag door aan invloed via BRICS, Belt an

Waar zijn de Iraanse proxies? | Strategische oliereserves vrijgegeven | Oekraïense terreinwinst Iran voert een een asymmetrische strijd rond de Straat van Hormuz, terwijl Amerikaanse bombardementen duizenden doelen treffen maar de dreiging tegen olie- en vrachtschepen intact blijft. Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk schetsen hoe raketten, drones, mijnen en pro-Iraanse strijdgroepen de Golfregio onveilig maken en de internationale scheepvaart ontregelen. De luchtafweer van de VS en bondgenoten raakt uitgeput, Golfstaten draaien de olieproductie terug en de olieprijs blijft structureel hoger. De Verenigde Staten opereren grotendeels zonder helder doelenpakket, terwijl Iran inzet op niet-verliezen door langdurige schade toe te brengen zonder te capituleren. Het Internationaal Energieagentschap grijpt fors in met de vrijgave van honderden miljoenen vaten olie, maar de timing daarvan is politiek en economisch omstreden. Intussen dreigt Trumps regimechange-logica vast te lopen op dezelfde asymmetrische valk

Vier scenario’s voor Iran | Derde Golfoorlog voltrekt zich | Asymmetrische reacties van Iran Trump escaleert het conflict met Iran en dwingt het regime in een langdurige asymmetrische oorlog die de wereldeconomie raakt. Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk schetsen vier scenario’s, van onwaarschijnlijke capitulatie tot stopzetten van de oorlog met een geclaimde ‘overwinning’ terwijl het Iraanse regime blijft zitten. Iran zet de Straat van Hormuz en aanvalsdreiging op oliestaten strategisch in als hefboom tegen de VS. Dat maakt de Golfstaten extreem kwetsbaar, drukt de olieproductie en ruïneert volgens Rob de Wijk stap voor stap de wereldeconomie. De erosie van Amerikaanse macht versnelt, Europa en China blijken machteloos aan de zijlijn en zoeken vooral diplomatieke uitwegen. De derde Golfoorlog ondergraaft het Amerikaanse prestige, stimuleert asymmetrische oorlogsvoering en vergroot de kans op Iraanse kernwapenambities. Boekestijn en De Wijk verbinden de huidige crisis met eerder

Dreiging van economische ramp | Oekraïne beveiligt Amerikanen tegen Iran | Terwijl Iran wordt geholpen door Rusland Iran blokkeert de Straat van Hormuz en jaagt gas- en olieprijzen wereldwijd omhoog, terwijl Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk fileren hoe dit uitmondt in een internationale energie- en inflatiecrisis. Zij schetsen hoe Iraanse ‘horizontale escalatie’ en aanvallen op olie-infrastructuur Golfstaten, China en Europa onder druk zetten om in Washington op de rem te trappen. Trump probeert de pijn van dure benzine te dempen met strategische oliereserves, maar loopt vast op langdurige oorlog, stijgende obligatierentes en een onduidelijke exit. Trump verlangt capitulatie van een verhard Iraans regime, terwijl Israël voor chaos zorgt in Libanon. Boekestijn en De Wijk leggen uit hoe mislukte regime change, falende dwangdiplomatie en religieus geladen oorlogsretoriek van minister Hegseth de oorlog richting een soort kruistocht duwen. Zij verbinden de overslaande spanningen naar Oekr

Een blik op het slagveld in Iran en de onbedoelde bij-effecten van de oorlog met Martijn Kitzen, hoogleraar aan de Nederlandse Defensie Academie en Bijzonder hoogleraar Krijgswetenschappen aan de Universiteit Leiden. Amerika en Israël voeren het luchtgeweld tegen Iran verder op, terwijl de Iraanse raket- en dronecapaciteit snel slinkt. Arend Jan Boekestijn, Rob de Wijk en Martijn Kitzen schetsen hoe B2- en B1-bommenwerpers diepliggende lanceerinstallaties en wapenindustrie raken, maar Iran door mobiel luchtafweergeschut nog lang niet is uitgeschakeld. De militaire campagne lijkt effectief, maar duidelijke politieke doelen ontbreken, waardoor regime change eerder praktijk dan officiële strategie wordt. Iran zoekt intussen uitwegen via cyberaanvallen, terrorisme en verstoring van olie- en handelsstromen. Aanvallen op tankers, onderwaterdrones en torpedo’s maken de Straat van Hormuz en de Rode Zee tot economische chokepoints, met stijgende verzekeringspremies en risico’s voor Europa, India

Volgende fase aanvallen op Iran | Oekraïne biedt hulp aan Golfstaten | Ruzie tussen Oekraïne en Hongarije loopt verder op Israël en de Verenigde Staten intensiveren hun militaire campagne tegen Iran, terwijl Israël tegelijk Hezbollah in Libanon probeert te neutraliseren. Israëlische aanvallen op Teheran en grootschalige bombardementen op Beiroet richten zich steeds meer op het Iraanse regime, met slagen tegen de Revolutionaire Garde, Basij en speciale eenheden in heel het land. De Libanese regering roept Hezbollah op te ontwapenen, terwijl Libanese woede over raketbeschietingen en Israëlische vergeldingsaanvallen de positie van de beweging in Beiroet verzwakt. De oorlog in Iran jaagt de olieprijs omhoog, sluit delen van de Straat van Hormuz en legt havens en luchtvracht plat, met langdurige gevolgen voor energieprijzen en verzekeringskosten. Nieuwe Iraanse aanvallen op landen als Bahrein, Koeweit en Oman onderstrepen de regionale reikwijdte, terwijl Rusland Iran helpt met inlich

De Iraanse bom | Imperial Overstretch | Adolf Hitler Iran valt een Britse basis op Cyprus aan en zet daarmee de werking van artikel 5 van de NAVO en artikel 42,7 van het EU‑verdrag op scherp. Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk leggen uit dat een aanval op een Britse basis buiten NAVO‑lidmaatschap wel onder het verdragsgebied kan vallen, maar politiek wordt gezien als te klein voor collectieve verdediging. Europese reacties, zoals het Franse vliegdekschip en Nederlandse steun, tonen vooral solidariteit en onderstrepen dat Europa zijn belangen serieuzer moet bewaken. Iran verrijkt ondertussen grootschalig uranium en nadert theoretisch de drempel van meerdere kernwapens, maar een bom is er nog niet. De discussie over de locatie van de vierhonderd kilo tot 60% verrijkt uranium illustreert hoe ondoorzichtig het programma is en hoe kwetsbaar de regio blijft. Een geslaagde of mislukte operatie tegen Iran kan bepalen of Teheran uiteindelijk, net als Noord‑Korea, onder een nucleair schild schuilgaat. Donald Trump vo

Wie is het eerst door zijn raketten heen? | Russische tanker aangevallen op Middellandse Zee | Nieuwe energieschok voor Europa Israël en de Verenigde Staten voeren een grootschalige bombardementscampagne uit tegen Iran onder de naam Operation Epic Fury, met aanvallen op raketten, drones en regime-doelen rond Teheran en Natanz. Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk duiden hoe officieel wordt gesproken over het stoppen van terreursteun en nucleaire ambities, terwijl de liquidatie van ayatollah Khamenei als ‘bijproduct’ van de operatie wordt weggezet. Zij laten zien hoe het ontbreken van een directe dreiging het internationale recht onder druk zet en binnen de Amerikaanse politiek tot felle discussie leidt. De Straat van Hormuz ligt praktisch stil doordat verzekeraars afhaken en reders de tankerfiles laten oplopen, met serieuze risico’s voor olie- en gasprijzen wereldwijd. Boekestijn en De Wijk bespreken hoe Europese landen klem komen te zitten tussen trouw aan Washington en de noodzaak van

Heeft Netanyahu Trump voor zijn karretje gespannen? | Profiteert China? | De relatie met Rusland  Trump opent een riskante confrontatie met Iran die munitievoorraden uitput en China strategisch in de kaart speelt. Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk schetsen hoe de Amerikaanse luchtaanvallen zonder heldere doelstellingen draaien om regime change, raketten en het nucleaire programma, maar militair geen realistisch pad naar machtswisseling bieden. Ze plaatsen Trumps koers naast historische voorbeelden, van Kosovo tot Irak, waar luchtmacht zonder grondtroepen zelden duurzame politieke resultaten oplevert. China kijkt volgens hen als lachende derde toe terwijl Amerikaanse en Europese munitievoorraden door Oekraïne en Iran onder druk staan. Boekestijn en De Wijk behandelen de fragiele olie‑routes door de Golf, de beperkte rol van Iraanse olie voor China en de bredere machtsverschuiving waarbij Peking militair weinig riskeert maar economisch wint. Ze laten zien hoe de Veiligheidsraad vastloopt, conflicte

Rechtvaardiging voor de oorlog rammelt | Iraanse vergelding ongecoördineerd | Wat zijn de gevolgen voor Oekraïne? Trump start een grootschalige bombardementscampagne tegen Iran met als verklaard doel regime change, waarbij ayatollah Khamenei en een deel van de militaire top worden uitgeschakeld. Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk duiden de klassieke militaire aanpak van de VS en Israël, de gebrekkige coördinatie van Iraanse vergeldingsaanvallen en de risico’s van horizontale escalatie richting Golfstaten en Israël. Ze schetsen hoe vernietigde raketinstallaties, air superiority en beperkte overlopers de kansen op een echte machtswisseling in Teheran klein houden. Trump bombardeert door terwijl de Straat van Hormuz verstopt raakt, energieprijzen omhoogschieten en 150 tankers voor anker liggen. Boekestijn en De Wijk leggen uit hoe een "war of choice" zonder directe dreiging voor de VS de binnenlandse steun ondergraven kan, en waarom Trump gokt op een Venezuela-scenario in plaats

De Iraanse leider Ali Khamenei is gedood bij de aanvallen van Amerika en Israël op Iran. Ondertussen duurt de onrust voort in Israël en de Golfregio. Van Koeweit, Bahrein, Qatar en Dubai aan toe. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws. De dood van Khamenei leidt tot vreugdevolle reacties in Iran zelf. President Pezeshkian heeft de bombardementen overleeft en geeft later vandaag nog een speech. Iran heeft de Straat van hormuz afgesloten en dat heeft al grote gevolgen voor de energieprijzen. In Amerika stuit de oorlog op steeds meer kritiek, ook vanuit Trumps eigen achterban. En de Europese leiders bepalen ook hun positie in dit conflict. Luister ook | EXTRA: Amerika en Israël vallen Iran aan Te gast zijn: In de studio - Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg- Martine van den Berg, schrijver van meerdere boeken over het Midden-Oosten en woonachtig geweest in Israël Op afstand - Patrick Bolder, defensie-expert bij h

De Verenigde Staten heeft samen met Israël Iran aangevallen. Onder meer in de Iraanse hoofdstad Teheran zijn explosies te horen en te zien geweest. Maar ook in andere steden. Doelwit is het atoomprogramma en de machthebbers. Ayatollah Khamenei en president Pezeshkian. Volgens president Trump is dit de kans voor de Iraniërs om in opstand te komen tegen de machthebbers. Trump zegt dat Iran keer op keer echte onderhandelingen uit de weg is gegaan. Hij eist dat de Revolutionaire Garde zich overgeeft in ruil voor immuniteit. Zo niet dan zullen ze dat 'met de dood bekopen'. Iran reageert fel met onder meer aanvallen op Amerikaanse bases in Bahrein, Qatar en de Emiraten. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws. Te gast zijn: In de studio - Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg- Religiewetenschapper Martine van den Berg Vanuit de wereld - Amerika-correspondent Jan Postma, vanuit Washington- Israël-correspondent Ralph Deckers, vanuit Te

De VS en Israël zijn zaterdagochtend vroeg alsnog begonnen met bombardementen op Iran. Terwijl de militaire opbouw nog gaande was, bespraken we wat Trump met deze nieuwe oorlog kan hopen te bereiken, met te gast: Damon Golriz, docent geopolitiek en techniek aan de Haagse Hogeschool en strategisch analist aan het Instituut Geopolitiek in Den Haag. Trump stuurt een enorme militaire macht richting Iran zonder duidelijke strategie, terwijl hij binnenlands weinig steun heeft voor een nieuwe oorlog. Arend Jan Boekestijn, Rob de Wijk en Damon Golriz ontleden hoe het Witte Huis heen en weer slingert tussen dreigen, onderhandelen en transactionele deals, met Oman als discrete schakel. De Iraanse nucleaire kwestie is nog het enige gespreksonderwerp, maar achter de schermen spelen economische aanbiedingen, persoonlijke belangen en druk uit Israël en de MAGA-vleugel van de Republikeinen een doorslaggevende rol. Het Iraanse regime vecht intussen primair voor overleving, met een harde kern, gewelddadige repressi

Geklungel in Genève | Orbán draait bij over Oekraïne | Beschuldiging tegen Trump in de Epstein-files Rusland voert massale gecombineerde aanvallen uit met drones en raketten op Oekraïense steden en energie-infrastructuur, terwijl Pokrovsk valt maar het front verder vastloopt. Oekraïense tegenaanvallen bij Kupjansk dwingen Moskou tot troepenverschuivingen, terwijl verfijnde Russische aanvalspakketten Patriot-systemen proberen te overweldigen en drones met clustermunitie de civiele schade vergroten. SpaceX beperkt Starlink-toegang, waardoor Russische dronehits merkbaar afnemen. Het Westen aarzelt over harde veiligheidsgaranties terwijl IMF een meerjarige lening van ruim acht miljard dollar goedkeurt om de Oekraïense economie draaiende te houden. In Genève blijven voorgesprekken over Oekraïne vaag en over Iran ook. Hongarije’s Viktor Orbán beweegt intussen richting het loslaten van zijn veto over Europees geld met een compromis over de Druzjba-pijplijn

Onhandelbaar Hongarije | Trumps ambassadeurs | Risico's op de Zwarte Zee De EU schuurt tegen zijn juridische grenzen als Viktor Orbán en Robert Fico steun aan Oekraïne blokkeren en Brussel naar onconventionele middelen grijpt. Boekestijn en De Wijk schetsen hoe artikel 50 als politieke hefboom opduikt, hoe isolatie van dwarsliggende lidstaten bespreekbaar wordt en hoe Hongarijes binnenlandse campagne-retoriek de speelruimte van Ursula von der Leyen verkleint. Europese eenheid staat onder spanning terwijl verkiezingen naderen en miljarden voor Oekraïne vastzitten. De NAVO worstelt tegelijk met de strategische puzzel in de Zwarte Zee, waar het verdrag van Montreux oorlogsschepen weert en een Russische Krim de maritieme grenzen herschikt. Rob de Wijk legt uit hoe exclusieve economische zones de Europese energiezekerheid en defensieopties beperken. De Amerikanen vergroten de druk als Trump-gezinde ambassadeurs in Parijs, Warschau en Brussel actief polariseren, terwijl Europa aan eigen digitale s

Mankrachttekort Rusland en Oekraïne | Trumps State of the Union | Gesprekken en oorlogsvoorbereiding Iran Rusland en Oekraïne raken verder verstrikt in een uitputtingsoorlog waarin drones het dertienhonderd kilometer lange front domineren en grote doorbraken uitblijven. Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk duiden hoe Oekraïne bij Huljaipole enkele kilometers opschuift, terwijl beide legers kampen met personeelstekorten, verouderde rekruten en een dodelijke “kill zone” die grote offensieven praktisch onmogelijk maakt. Rusland probeert diplomatieke en militaire tegenslag te maskeren met kernwapenbluf en desinformatie over vermeende Britse en Franse nucleaire leveringen aan Oekraïne. De inlichtingendienst SVR, Kremlin-roeptoeter Dmitri Medvedev en staatsmedia pompen het verhaal rond, terwijl in Europa zorgen groeien over Russische sleeper-structuren en de kwetsbaarheid van energievoorziening via de Druzjba-pijplijn. Trump polariseert intussen de Amerikaanse politiek met een harde

Vier jaar na de Russische invasie bereikt de oorlog in Oekraïne een dodelijk uitputtingspunt, waarin drones en killzones het slagveld volledig domineren. Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk schetsen hoe de strijd evolueert van snelle manoeuvre-oorlog rond Kiev naar loopgraven, mijnenvelden en massale verliezen bij plaatsen als Bachmoet, Charkiv en Cherson. De kernwapendreiging onder Joe Biden en de spectaculaire Oekraïense successen op zee in de Zwarte Zee vormen daarbij belangrijke keerpunten. Donald Trump breekt intussen met de eerdere Amerikaanse strategie en verzwakt Oekraïne door leveringen te beperken en Poetin de facto meer ruimte te geven. De Europese steun groeit, maar manschappentekorten, een potdicht front en concurrerende dronecapaciteiten maken doorbraken bijna onmogelijk. De Wijk en Boekestijn bespreken hoe Russische economische slijtage, dalend moreel en interne politieke druk botsen met Trumps onduidelijke koers en schetsen mogelijke scenario’s van een bloedig staakt-het-v

Orbán kom terug op steun voor Oekraïne | Trumps tarievenchaos | Iran bereidt zich voor op oorlog Trump tart het Hooggerechtshof met nieuwe wereldwijde importheffingen en jaagt daarmee markten, bondgenoten en juristen tegen zich in het harnas. Na de vernietiging van een groot deel van zijn eerdere tarieven grijpt hij naar noodbevoegdheden uit 1974, wat juridisch wankel is en maximaal honderdvijftig dagen mag duren. Ondertussen stapelen de problemen zich op: voor zo’n 130 miljard dollar aan onrechtmatige heffingen dreigt te moeten worden terugbetaald en eerdere handelsdeals komen onder spanning te staan. Hongarije blokkeert tegelijk de 90 miljard euro aan EU-begrotingssteun en het twintigste sanctiepakket tegen Rusland, waardoor de Europese Unie beleidsmatig vastloopt. Viktor Orbán koppelt reparatie van de Droeżbapijpleiding aan Oekraïne-steun, tot woede van onder meer Kaja Kallas en Ursula von der Leyen. De druk op Brussel om Hongarije te beteugelen groeit, terwijl Oekraïne