Bureau Buitenland

Iran en VS zijn na meer dan vijf weken oorlog het eens geworden over een staakt-het-vuren. Maar hoeveel is dat waard, en gaat het standhouden? Intussen lijkt er weinig over van het internationaal recht. We zetten onze uitzending volledig in het teken van het bestand en de gevolgen daarvan voor de regio en de rest van de wereld. Daarover Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerda, Michel Don Michaloliákos van het Haagsch Instituut GeopolitiekNu én Alette Smeulers, hoogleraar internationale misdrijven aan de Rijksuniversiteit Groningen. Presentatie: Sophie Derkzen.

Trumps ultimatum om de Straat van Hormuz te openen loopt bijna af. De dreigementen zijn stevig – van het bombarderen van bruggen tot energiecentrales – maar Teheran weigert vooralsnog. Iran-kenner en historicus Peyman Jafari over hoe de Iraanse machthebbers naar de dreigende escalatie kijken. (11:07) Oorlog Midden-Oosten aanjager groene energie De oorlog in het Midden-Oosten legt opnieuw bloot hoe kwetsbaar en afhankelijk de wereldeconomie is van olie en gas. De blokkade van de Straat van Hormuz heeft wereldwijde gevolgen. Voor klimaatadvocaten is dit hét moment om door te pakken, want één ding is duidelijk: niemand begint een oorlog om zon of wind. Over de mogelijkheden spreken we Pieter Pauw, onderzoeker aan de Technische Universiteit Eindhoven en beleidsadviseur op het gebied van internationaal klimaatbeleid. Presentatie: Sophie Derkzen

Wanneer bezegelen de prijzen aan de pomp het lot van de Amerikaanse president? Amerika-kenner Laila Frank over het belang van de auto voor de Amerikaan en autojournalist Bas van Putten over de wereldwijde auto-industrie, die van Duitsland naar China verhuist. Overleeft de Europese auto dat wel? Presentatie: Sophie Derkzen. P.S. Deze podcastversie van de televisieuitzending liep enige vertraging op: het gaat om de uitzending van afgelopen zondag, 5 april 2026.

En: Hoop en vrees in de ijswinkel van Damascus Oekraïne probeert de diplomatieke banden aan te halen met landen in het Midden-Oosten. Drone-kennis is nu een belangrijk exportproduct dat het land heeft te bieden aan Golfstaten die door Iran worden aangevallen. Maar Zelensky ging ook langs bij de Syrische president al-Sharaa in Damascus. Wat wil Oekraïne daar halen, want al-Sharaa ging onlangs nog op staatsbezoek bij Poetin in Moskou? Hierover Chris Colijn, Oekraïne-correspondent. (05:37) Hoop en vrees in de ijswinkel van Damascus Het halve land ligt nog in puin na de jarenlange oorlog en economische situatie in Syrië is nog heel problematisch. Toch keren veel Syriërs terug om hun land weer op te bouwen. Bakdash uit Damascus is de bekendste ijswinkel van het land en Fernande van Tets sprak de klanten daar over hun hoop en angst voor de toekomst. Een reportage. (13:44) Duitse industrie in zwaar weer In onze TV-uitzending ging het over de Duitse auto-industrie die door China dreigt te worden weggeconcurree

De Amerikaanse ambassade vreest voor aanslagen in de Irakese hoofdstad Bagdad, en riep daarom alle Amerikanen op Irak te verlaten. De onrust neemt toe en het land dreigt te worden meegesleurd in de oorlog in het Midden-Oosten. Dat terwijl Irak zich lang afzijdig wist te houden van regionale onrust door banden met zowel Iran als de VS te onderhouden. Hoe komt het dat het land haar fragiele stabiele positie nu toch dreigt te verliezen? Correspondent Jenne Jan Holt Holtland legt uit. Europa Draait Door Gaan de NAVO en VS scheiden? Die vraag staat centraal in een nieuwe aflevering van onze podcast Europa Draait Door met defensiespecialist Michelle Haas. Ze vertelt hoe Europa moet reageren op Trump die opnieuw dreigt de NAVO te verlaten. Kunst uit Russische cel Vanuit een cel in Rusland maakte een jonge kunstenaar meer dan 2000 kunstwerken met wat er voorhanden was: tandpasta, as van lucifers en zijn eigen bloed. In zijn nieuwe boek volgt Paul Alexander onder andere deze tekenaar.  We spreken de schrijver ove

En: in gesprek met conservatief Hongarije (0:37) ‘Iran naar het stenen tijdperk’  Een maand na het begin van de oorlog tegen Iran gaf president Trump zijn eerste nationale tv-toespraak. De speech van iets minder dan twintig minuten bevatte niet veel nieuws: zoals Trump eerder al zei, duurt de oorlog waarschijnlijk nog twee tot drie weken. Wel dreigde hij Iran ‘naar het stenen tijdperk’ te bombarderen. Is het voor de Amerikanen nu duidelijk geworden waarom Trump deze oorlog begon? Daarover Björn Soenens, voormalig VRT-correspondent in de VS. (10:22) Grote energiecrisis treft Egypte In Egypte wordt reikhalzend uitgekeken naar het einde van de oorlog tegen Iran. Sinds het uitbreken ervan loopt de energie- infrastructuur van Egypte spaak. De situatie is inmiddels zo ernstig dat de overheid extreme maatregelen treft om een energiecrisis tegen te gaan. Wat houden deze maatregelen in en wat betekenen ze voor de burgers? Hierover Egypte-correspondent Ruth Vandewalle. (18:22) In gesprek met conservatief Hongarije

Vandaag buigt het Hooggerechtshof zich over een slepende kwestie in de VS: het recht op staatsburgerschap door geboorte op Amerikaans grondgebied. Trump wil er heel graag van af. Maar volgens critici gaat dat de wens van de president in tegen de kernwaarden van Amerika en schuilt er een idee van witte suprematie achter. Daarover correspondent Mari Meyer en Amerikanist Manon Portos Minetti, verbonden aan de Universiteit Leiden.   (15:13) Droneoorlog verhardt conflict Oost-Congo Terwijl de Verenigde Staten in december nog met veel bombarie een vredesakkoord aankondigden voor het conflict in Oost-Congo, botst dat beeld hard met de gewelddadige realiteit op de grond. De onrust neemt verder toe, te meer nu het Congolese leger ook drones inzet in de strijd tegen de door Rwanda gesteunde M23 rebellen. Ondertussen vloeien wel grondstoffen uit dit conflictgebied naar Amerika. We spreken erover met journalist en Congokenner Elien Spillebeen.  Presentatie: Nadia Moussaid

Het Israëlisch parlement heeft een omstreden wet aangenomen om de doodstraf in te voeren voor moord met terroristisch motief. Mensenrechtenorganisaties spreken van een racistische wet, omdat dat die in praktijk enkel voor Palestijnen zal gelden. Daarover Sabrina Brandt, directeur van Human Rights Watch. (09:25) Schimmige speculaties op wereldgebeurtenissen Op online speculatieplatforms zoals Polymarket kan gewed worden op wereldgebeurtenissen. Rondom de inval in Iran werd duidelijk dat daar ook misbruik van kan worden gemaakt door mensen met insiderinformatie. Nu wil president Trump een eigen platform oprichten. Waar ligt de grens van wat wel en niet mag? Daarover onderzoeksjournalist Dirk Waterval van Trouw, en Amerikacorrespondent Karlijn van Houwelingen. Presentatie: Laila Frank

Nu Trump dreigt met het innemen van het eiland Kharg, en de Amerikaanse troepenopbouw verder doorgaat, houden ze in Iran ernstig rekening met een grondoorlog. Hoe serieus zijn de plannen van Trump, die tegelijk lijkt te spreken van vruchtbare gesprekken met Iran? Historicus en Iran-kenner Peyman Jafari met het laatste nieuws. (15:51) Kernbomkriebels bij Europeanen Negen kernlanden zijn momenteel hun kernarsenaal aan het moderniseren en uitbreiden. Ook bij andere landen kriebelt het: Europa denkt hardop na over een sterkere Europese afschrikkingsmacht. Wat is daarvoor nodig, en heiligt het doel de middelen? Daarover defensiekenner Jens Fransen van de VRT. Presentatie: Laila Frank

En: de verleidingkracht van kernwapens. (03:00) Ook de Rode Zee dreigt te worden gesloten Er werd een grote klap beloofd tegen Iran, maar nu de oorlog de tweede maand al ingaat, kijken wij naar de langetermijngevolgen met Abdou Bouzerda. De dreiging op een grondoorlog neemt alleen maar verder toe, en ook de Rode Zee dreigt op korte termijn de oorlog in te worden gesleurd. (08:23) De puinhopen van Rutte Ook de toekomst van de NAVO komt door de oorlog in het Midden-Oosten steeds verder onder druk te staan. Binnen de NAVO neemt de wrevel over Ruttes optredens steeds verder toe. In interviews met Amerikaanse televisiezenders lijkt hij zelfs stemadvies te geven aan de Amerikanen. Michelle Haas legt het uit. (19:05) Verleiding voor steeds meer kernwapens. Israël en de VS vielen Iran binnen omdat het land volgens hun kernwapens wilde ontwikkelen. Maar het land zou daarmee verre van de enige in de wereld zijn met kernwapens. Zeker nu groeit de verleiding om kernwapens te ontwikkelen alleen maar verder. We prate

Via Al-Jazeera zijn details naar buiten gekomen hoe de Board of Peace, opgericht door president Trump, binnen acht maanden Hamas en andere gewapende groepen in Gaza denkt te ontwapenen. Hamas heeft direct afwijzend gereageerd. Ondertussen is de humanitaire situatie in Gaza nog steeds schrijnend. Voor de Israëlische regering is ontwapening van Hamas een harde eis. Te gast is Peter Malcontent van de Universiteit Utrecht. (10:21) Bier is ook een Bureau Buitenland onderwerp Bierbrouwer John Kavakure vluchtte begin jaren negentig vanuit Burundi naar België. Veel later keerde hij terug naar Burundi om een brouwerij te beginnen voor Burundees bier, naar recept van zijn oma. Daarmee wilde hij het monopolie doorbreken van de Nederlandse multinational Heineken. Hoe is hem dat vergaan? Filmmaker Thomas Blom maakte er een documentaire over, die deze week in première ging op het Movies that Matter Festival in Den Haag en komende zondag te zien is op TV. Presentatie: Sophie Derkzen 

De kosten van de oorlog tegen Iran lopen op en de Verenigde Staten lijken steeds meer op een deal af te stevenen. Maar Iran houdt voorlopig de deuren voor dialoog dicht en ook Israël wil nog niet stoppen met de oorlogsvoering. De kloof tussen de VS en Israël groeit. Hoe moet het verder en welke rol kan Europa spelen? Daarover onderzoeker Koen Aartsma van Instituut Clingendael. (13:27) Hongarije-lijn Nicolaas Veul  Voor de serie Hotline Hongarije reisde programmamaker Nicolaas Veul door het land van Viktor Orbán, in aanloop naar de verkiezingen van 12 april. Om te horen wat Hongaren werkelijk vinden van de politieke situatie, openden Nicolaas en zijn team de Holland Hungary Hotline, waar mensen zich anoniem konden melden. Voor Bureau Buitenland hield Nicolaas een audiodagboek bij tijdens zijn reizen, dat redacteur Djuna Kramer bewerkte. Vandaag het eerste van drie delen. En Roos van Ees, researcher van het programma, vertelt hoe de hotline een groot succes werd.  Presentatie: Sophie Derkzen

Er moet een onderzoek komen naar hoogverraad van de regering van Viktor Orbán, zegt de Hongaarse oppositieleider Peter Magyar. Deze week kwam naar buiten dat de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken informatie uit EU-toppen direct doorspeelt aan het Kremlin. Ook zou Rusland van plan zijn geweest een aanslag op Orbán te ensceneren. Dit om hem aan verkiezingswinst te helpen. Komen deze schandalen Magyar goed uit? Daarover NRC-correspondent Mark Middel.  (12:02) Pakistan ineens vredesduif Terwijl de wereld vanwege de stijgende olieprijzen en de energiecrisis de adem inhoudt, lijkt er kans op toenadering tussen de vechtende partijen in het Midden-Oosten. Pakistan werpt zich op als bemiddelaar en biedt hoofdstad Islamabad aan als plaats om gesprekken te houden om een einde te maken aan dit conflict. Waarom speelt uitgerekend Pakistan deze rol als vredesduif, het land is zelf nog in een oorlog verwikkeld met de Taliban in Afghanistan? Te gast hierover is voormalig correspondent in Zuid-Azië Lisa Dupuy. Pres

Vandaag spreekt de Tweede Kamer over de Oekraïnestrategie. Rusland lijkt zich op te maken voor een nieuw offensief dit voorjaar, terwijl de oorlog steeds meer een uitputtingsslag wordt. Volgens een nieuw Clingendael-rapport komt dat mede door de afwachtende Europese strategie. Daarover Erik Stijnman van Clingendael en correspondent Chris Colijn over het sentiment in de Oekraïense samenleving. (14:01) Gapend gat in de sancties tegen Rusland Rusland produceert zijn wapens met behulp van een Ierse fabriek, blijkt uit onderzoek van het Organized Crime and Corruption Reporting Project met verschillende internationale media. Sinds de inval in Oekraïne is de export van aluminiumoxide vanuit de EU naar Rusland toegenomen. In Rusland wordt daarmee aluminium gemaakt, dat naar wapenproducenten gaat. Hoe kan het dat de Russische wapenindustrie op deze manier gesteund wordt vanuit de EU? Daarover journalist Ingrid Gercama, die meewerkte aan het onderzoek.  Presentatie: Sophie Derkzen

De oorlog in Iran gaat de vierde week in. Trump gaf een deadline om de Straat van Hormuz te openen: nu zegt Trump dat de VS en Iran in gesprek zijn over het pauzeren van aanvallen op Iraanse energie faciliteiten. Iran zegt op zijn beurt dat er helemaal geen gesprekken zijn geweest. Wat weten we? En wat is Irans eindspel? Daarover Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerda. (12:44) Wereldwijde energiecrisis Het Internationaal Energieagentschap (IEA) trekt aan de bel: de oorlog in Iran brengt een energiecrisis met zich mee die een ‘grote bedreiging’ vormt voor de wereldeconomie. Met name in Azië zijn de gevolgen daarvan voelbaar, maar ook Europa is gewaarschuwd. Over die gevolgen en wat Europa kan doen, is te gast Lucia van Geuns, energie-expert bij HCSS.  Presentatie: Laila Frank.

Hoe groot is de economische schade van de oorlog in het Midden-Oosten nu al? En hoeveel erger kan die nog worden? We bespreken het met NRC-journalist Maarten Schinkel en expert in de energiepolitiek, Mathieu Blondeel. Ook vertelt Tom Dohle over de oorlog die online gevoerd wordt tussen de strijdende partijen. Presentatie: Sophie Derkzen

Humanitaire hulp was al getroffen door zware bezuinigingen. Door de oorlog in het Midden Oosten stijgt nu bovendien de olieprijs, wat de kosten van transport van eten en medicijnen flink zal verhogen. De Verenigde Naties waarschuwen voor acute hongersnood: maar liefst 45 miljoen mensen extra dreigen te worden getroffen.  Hierover Simon Vera, correspondent in Kenia en Thea Hilhorst, hoogleraar humanitaire hulp. (13:37) Verbod op traditionele Mexicaanse volksmuziek? De Mexicaanse overheid richt haar pijlen op de populaire corridos. Deze klassieke volksliedjes zouden drugsgeweld aanjagen en drugscriminelen verheerlijken. Maar muzikanten verzetten zich en stellen dat zij slechts zingen over het echte leven. En het grootschalige geweld van de strijd tegen de kartels is nu eenmaal onderdeel van het dagelijkse leven. Een reportage van Boris van der Spek. Presentatie: Nadia Moussaid

De Israëlische aanvallen op Libanon gaan onverminderd door, inmiddels is al 1/3 van de bevolking in Libanon ontheemd. Tom Fletcher, de VN-ondersecretaris-generaal voor Humanitaire Zaken, waarschuwt dat Libanon het nieuwe Gaza dreigt te worden. Midden-Oosten expert Brigitte Herremans ziet ook parallellen.    (14:21) Italië in de ban van referendum De gemoederen in Italië lopen hoog op over een belangrijk referendum dit weekend over de grondwet. De regering Meloni wil dat justitie onafhankelijker wordt. Maar critici vinden juist dat het juridisch apparaat straks wordt ondermijnd en vrezen voor democratische erosie. Te gast hierover is politicoloog en Italië-kenner Catherine de Vries. Presentatie: Nadia Moussaid

Bij de top van Europese leiders, morgen in Brussel, moet een toekomstvisie voor Europa centraal staan. Maar in plaats van te werken aan een onafhankelijke EU met een sterke industrie, zien leiders zich alweer voor de volgende crisis geplaatst: de oorlog in het Midden-Oosten laat de energieprijzen stijgen en roept om snelle oplossingen. En die staan vaak haaks op de langetermijndoelen, legt NRC-correspondent Rik Rutten uit. (12:15) Is Cuba de volgende? “Cuba heeft nieuwe leiders nodig.” Met die woorden jaagt de Amerikaanse minister Marco Rubio de Cubaanse regering opnieuw de stuipen op het lijf. Want na Venezuela en Iran is Cuba aan de beurt voor 'regime change', zo vrezen de Cubaanse leiders. Om ingrijpen voor te zijn, zoeken ze toenadering tot Washington. Intussen groeit de onrust onder de bevolking. Hierover collega en Cuba-kenner Edwin Koopman.  Presentatie: Nadia Moussaid.

Israël claimt de dood van twee belangrijke kopstukken in Iran. Het gaat om de veiligheidschef Ali Larijani en Gholamreza Soleimani van de Basij-paramilitaire groepering. Dat komt bovenop de eerdere dood van de opperste leider en andere machtige figuren in het land. Ondanks die zware klappen voorspellen de Amerikaanse inlichtingen paradoxaal genoeg dat het regime mogelijk intact zal blijven – en politiek stabieler en nog repressiever kan worden. Daarover arabist Leo Kwarten en Iraanse Nederlander Matin Abbasi. (13:36) Oeganda van opvangsucces naar crisis  Zuid-Soedan staat op de rand van een nieuwe totale burgeroorlog. Dat verhoogt ook de druk op buurland Oeganda, dat de meeste Zuid-Soedanese vluchtelingen opvangt. Jarenlang gold Oeganda als een succesverhaal voor opvang in de regio, maar inmiddels is de vluchtelingopvang uitgegroeid tot een nijpende humanitaire situatie. Collega-redacteur Noëlle Habraken ging ter plaatse en sprak met vluchtelingen over de uitdagingen waarvoor zij komen te staan. Presentatie