Vrije Geluiden Op 4

Het is weer tijd voor een aflevering van Het Weeshuis van de Nederlandse Muziek, dit keer geheel gewijd aan de ten onrechte vergeten componist Jan Ingenhoven.

De Vrije Geluiden van zaterdag op NPO Radio 4 komt te vervallen, maar dat maken we zondag ruimschoots goed met een lekker moppie filmmuziek die u eigenlijk nooit had mogen horen. Gecomponeerd door de legende Lalo Schifrin, afgekeurd door de filmbonzen. En verder vieren we de verjaardag van Philip Glass, met twee violen en een trommel en een fluit en zijn autobiografie Woorden Zonder Muziek. Daarnaast natuurlijk de gebruikelijke concerttips, een welgemikte greep nieuwe cd's en een fait-divers van aanverwante diversen.

Tom Klaassen is een paar dagen de hort op, dus Aad van Nieuwkerk neemt de honneurs waar, met onder meer de fraaie CD Shuffle.play.listen, waarop cellist Matt Haimovitz en pianist Christopher O’Riley klassiek klinkende bewerkingen spelen van pop- en rocknummers. Verder een paar fijne concerttips en een aflevering van De Buitenbocht, waarin we laten horen dat moderne muziek ook gewoon Heel Erg Mooi kan zijn.

Op Radio 4 opent Tom Klaassen met fraai voor gitaarduo bewerkte muziek van Bach. Daarna muziek van Schönberg door het Cuarteto Quiroga, de nieuwe CD van Vijay Iyer, en het Stabat Mater van Knut Nystedt. Tegen middernacht klinken de wonderlijke geluiden van de Noorse componist Arne Nordheim.

Allemaal leuk en aardig, zo’n zondagavond Vrije Geluiden op Radio 4: een BuitenBochtje, een paar concerttips, wat nieuwe cd’s. Prima zo. Maar dat is natuurlijk nog niet alles, nee, integendeel. We krijgen namelijk bezoek. Het jonge Amatis Piano Trio, deelnemers aan het Dutch Classical Talent-traject van Radio 4, komt op bezoek. Ze spelen onder meer muziek die onlangs speciaal voor hen gecomponeerd werd. Hoe dat zit? Daarover zondag meer. En dan is er helaas geen ruimte meer voor allerhande kleingoed en meerdere varia.

Zondagmiddag begint het Basklarinet Festijn 2016, dat duurt tot het einde van de maand. In Vrije Geluiden op Radio 4 uiteraard ruim baan voor deze knorrepijp en zijn festival. En nog wat meer concerttips, maar dat hoort u zaterdag wel. Verder natuurlijk weer een ruime en weloverwogen greep uit de stapel nieuwe cd’s, waarvan we vast een tippie van de sluier op zullen lichten: u gaat muziek horen van Clemens Krijger. Die oorspronkelijk muziek maakte voor bij radio- en tv-producties. Hij heeft een cd gemaakt: Dream Chaser. Zaterdag meer, naast natuurlijk wat faits divers en aanverwanten.

Reinbert de Leeuw maakte in Gent een nieuwe cd met werken van Janacek. De ene topper na de andere, werkelijk. U hoort zondag in Vrije Geluiden op NPO Radio 4 een paar tracks. Ook leuk: Het Noord Nederlands Orkest speelt werk van Anthony Fiumara. As I Opened Fire, heet dat. Buitengwoon geschikt voor een reeks nieuwjaarsconcerten. En over concerten gesproken: De Leo Smit Stichting bestaat 20 jaar en viert dat met een marathonconcert. Vanzelfsprekend is daar een boel muziek bij te horen. U hoort er zondag meer over, naast een keur aan diverse varia en aanverwanten.

Aanstaande zaterdag weer een klein fuifje vanuit Splendor Amsterdam in Vrije Geluiden op NPO Radio 4. U weet wel; een nieuwe aflevering van Het Weeshuis van de Nederlandse Muziek. Dit keer volledig de ruimte voor een stuk van de Grieks-Nederlandse componiste Calliope Tsoupaki. Orphic Fields heet haar stuk. Ze componeerde het in 1993 voor de VARA-matinee, en nadat het daar uitgevoerd was verdween het in een la. Volkomen onterecht natuurlijk, dus onze redactie viste het op. Waarom? Dat hoort u zaterdag. Of kom gezellig langs in Amsterdam, vanaf 22.30 gebeurt het aan de Nieuwe Uilenburgerstraat.

Twintig jaar geleden overleed de extravagante pianist Shura Cherkassky, die er trots op was dat hij een stuk nooit precies hetzelfde speelde maar juist iedere keer een nieuwe interpretatie liet horen. We laten een van zijn versies horen van de laatste sonate van Alexander Scriabin, in de BuitenBocht - het ìs 20e-eeuws, maar eigenlijk nog heel erg ouderwets romantisch. En natuurlijk blikken we vooruit op de volgende aflevering van Het Weeshuis Van De Nederlandse Muziek, op 9 januari in Splendor in Amsterdam. Met een slechts één keer ooit gespeeld stuk van Calliope Tsoupaki.

We luiden het nieuwe jaar in met de cello van Anner Bijlsma (morgen ook op NPO1), wiens opname van het Quatuor pour la fin du temps van Olivier Messiaen nog altijd staat als een huis. Verder hebben we nieuwe muziek uit Korea, blikken we vooruit op de Splendorparade in het Muziekgebouw aan 't IJ (zondagmiddag) en grabbelen we in de ton met fijne nieuwe CD's.

Het tweede deel van onze special rond componist Helmut Lachenmann, wiens Allegro Sostenuto wordt toegelicht door (bas)klarinettiste Fie Schouten, en we blikken kort vooruit naar Yuri Honing's Winterreise in Paradiso. Saxofonist Yuri Honing heeft de schoonheid van de melodie steeds hoger in het vaandel, en dat is te horen aan de stukken die hij speelt met zijn Acoustic Quartet.

Tom Klaassen viert Tweede Kerstdag met de laatste restjes wijn en koude kalkoen, maar dat doet niets af aan de kwaliteit van de muziek: Spaanse barokmuziek door het Ensemble La Galania, orgelmuziek van Bach gespeeld in Monte Cassino, een celloconcert van Henri Dutilleux, Poolse volksmuziek, een nieuwe CD met werk van Vanessa Lann, en een winters pianostuk van John Cage.

Helmut Lachenmann is een van de bekendste nog levende componisten. Een man van vele gezichten, en van vele stijlen. De een wat beter te begrijpen dan de ander. Vrije Geluiden brengt orde aan in het Lachenmann-universum, in twee afleveringen, te beginnen op zondag 20 december op NPO Radio 4. Verder natuurlijk iets over de nieuwe Star Wars film, en een twintigste eeuwse kraker in Uw Eigen BuitenBocht. Dit alles geflankeerd door een kerstige selectie van allerhande faits divers.

Live uitzending uit de hal van het Muziekgebouw aan ‘t IJ in Amsterdam, waar vanavond het Weihnachtsoratorium van Johann Sebastian Bach werd uitgevoerd door het Nederlandse Kamerkoor en Concerto Kopenhagen. Glühwein, stemmige muziek, en de verbazingwekkende klanken van componist Helmut Lachenmann completeren deze winteravond.

Zondag dan weer over tot de orde van de dag vanuit de studio in Hilversum. Die orde van de dag betreft bijvoorbeeld een voorstelling met vertellingen en piano etudes. En natuurlijk weer een fijn stukkie muziek van de podia van het Bossche festival November Music. Daarnaast weer een veronachtzaamde 20e-eeuwse klapper in de BuitenBocht en een welgemikte greep uit de bak diversen en algemene zaken.

Maandelijks komt Vrije Geluiden uit Splendor in Amsterdam voor Het Weeshuis van de Nederlandse Muziek. Zelden gespeelde, en ten onrechte vergeten muziek van Nederlandse componisten wordt afgestofd, ingestudeerd en uitgevoerd - vervolgens van deskundig commentaar voorzien en dan nóg een keer gespeeld. Vanavond: Quattro Tempi per Quattro Violoncelli van Daniël Ruyneman (1886-1963). Pianist Kees Wieringa, die zich uitvoerig in Ruyneman verdiepte, licht toe. Presentatie: Aad van Nieuwkerk.

De pepernoten zijn opgeruimd, de rotan cadeaumand terug op zolder, over tot de orde van de dag. Wel zo overzichtelijk. De orde van de dag is in dit geval bijvoorbeeld weer een hoogtepunt van November Music. In dit geval van en met onder meer de gitarist Reinier Baas. En we gaan eens even praten over het Utrechtse Boulez-festival. De componist en dirigent werd dit jaar 90. Reden genoeg voor een feestje, nietwaar? En natuurlijk weer een kraker in Uw Eigen BuitenBocht, een bergje nieuwe cd’s en aanverwante assorti.

Een keurig ingepakte en rijmende Vrije Geluiden zaterdagavond op Radio 4. Want de sint is weer hier. Maar dat is niet het enige ding. Er zit nog veel meer in de uitzending. Een reportage van Maarten Westerveen bijvoorbeeld, die op bezoek is geweest bij fotograaf Hans Aarsman. Maar gaat dat dan nog wel over klassieke muziek? Ja natuurlijk wel! Hoe? Dat hoort u zaterdag vanzelf. En verder vooral heel veel gloednieuwe cd’s die van Pakjesboot 12 zijn gedonderd. Uw presentator heeft ze voor u opgevist, naast nog enkele diversen in en naast uw schoen.

Eerder dit jaar gingen we in het autootje helemaal naar Maastricht, om eens te kijken wat daar zoal gebeurt. In de zaal van de oude hoedenfabriek Intro in Situ was er een Jonge Honden-concert aan de gang, van componiste en klarinettiste Germaine Sijstermans. We namen het op, en namen het mee naar Hilversum, en zondagavond zenden we er op Radio 4 wat van uit. Verder natuurlijk weer een twintigste-eeuwse kraker in Uw Eigen BuitenBocht, en een paar tips hier en daar. Daarnaast nog wat aanverwant strooigoed en varia.

Het is tijd voor de presentatie van de mooiste opnames die we maakten op het Bossche festival November Music. En er dondert weer eens een boek uit de boekenkast. Een autobiografie dit keer. Daarnaast natuurlijk weer de nodige concerttips, een bergje nieuwe cd's en een assortiment aan diversen en aanverwanten.