Bnr Perestrojkast | Bnr

Afscheid nemen bestaat niet, zong Marco Borsato. In Letland denken ze daar nu anders over. De naderende parlementsverkiezingen worden gedomineerd door de relatie met de imperialistische buurman. En voor veel Letten is het duidelijker dan ooit: op alle manieren moet er gebroken worden met het verleden. Natuurlijk is het doorsnijden van alle banden met Rusland een opgave. Zo is er nog een gascontract. En er zijn in Letland veel Russischtaligen. Er zijn ook niet-burgers. Dat zit allemaal gecompliceerder in elkaar dan een online aankondigingstekst van de Perestrojkast kan weergeven. Om maar te zwijgen over de verhitte discussie die nu woedt tussen Letland (en Estland en Litouwen) en de rest van Europa: wel of niet Russische mannen binnenlaten die vluchten voor een (eventuele) oproep voor het leger. Daarom: luister naar deze Perestrojkast-aflevering, met correspondent Koen Verhelst en Katarina Hartgers, dochter van een Nederlandse vader en Letse moeder - en tevens honorair consul van Letland.  De peilingen vind j

Vladimir Poetin kondigt in zijn toespraak een gedeeltelijke mobilisatie af én koketteert met zijn nucleaire arsenaal. Hoe moeten we deze speech duiden? Niels Drost analyseerde meer dan 500 toespraken van Poetin en praat ons bij. Host: Geert Jan Hahn Op vakantie: Floris Akkerman Poetins speech-analist: Niels Drost Meer over het onderzoek van Niels vind je hier: De toespraak van Poetin teruglezen in het Engels? Dat kan hier.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het leek een speldenprik vorige week toen Oekraïne aan een aanval begon in het oosten. Maar een week later heeft de Oekraïense krijgsmacht tientallen dorpen en steden bevrijd, zonder enige noemenswaardige Russische tegenstand. De Russen zijn bij Charkiv teruggedrongen tot achter de eigen grens.  En de Oekraïense opmars gaat nog altijd door. Het offensief verrast vriend en vijand. Daar moet de Perestroj-cast meer over weten. Over waarom Oekraïne zo goed presteert op het slagveld, waar het misgaat bij Rusland en wat de risico’s nu zijn voor Oekraïne. Kortom een aflevering waarin we dieper ingaan op de achtergronden en oorzaken van het Oekraïense offensief.  Dat bespreken we met Frans Osinga, bijzonder hoogleraar oorlogsstudies aan de universiteit Leiden en hoogleraar krijgswetenschappen Nederlandse Defensie Academie. En Joost zou Joost niet zijn als hij een bijpassende mop heeft bij dit thema. Host: Floris Akkerman Host vanuit Brussel: Geert Jan Hahn Militair expert: Frans Osinga Lolbroek: Joost BosmanSee omnys

Ongekend snel wist Oekraïne in de afgelopen dagen gebieden te heroveren op Rusland. Floris Akkerman en Geert Jan Hahn praten de volgers van de Perestrojkast bij in deze speciale Twitter Spaces. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nog een keer stond hij op de voorpagina’s van alle Westerse kranten, net als in de jaren tachtig en negentig. Afgelopen dinsdag overleed Michail Gorbatsjov, de laatste leider van de Sovjet-Unie, op 91-jarige leeftijd. De man die Europa opschudde met zijn glasnost en perestrojka en onder wie het Sovjetrijk uiteenviel. Het maakte van hem in het Westen een held, maar in Rusland en omringende landen kijken ze met minder enthousiasme naar hem. Was dat beeld toentertijd ook zo? Gaf Gorbatsjov de belangen van de Sovjet-Unie te makkelijk weg en moest het daardoor wel tot een Russisch revanchisme onder Poetin komen? En hoe keek Gorbatsjov naar Oekraïne? We hopen er met Marc Jansen een antwoord op te vinden. Jansen, Ruslandhistoricus aan de Universiteit van Amsterdam, schreef diverse boeken over Rusland, Oekraïne en Georgië. Tussen 1987 en 1990 woonde hij in Moskou en zag de omwentelingen onder Gorbatsjov van dichtbij.  En er is een mop, met Gorbatsjov in zijn onderbroek. Host in de studio: Floris Akkerman Host thuis:

Zes gesprekken over de (on)overbrugbare kloof tussen oost en west. Met zes nationale én internationale gasten. Over de verhoudingen in Europa, die door de Russische oorlog in Oekraïne op z'n kop gezet. Met als zesde en laatste Perestroj-gast: de in Nederland zeer geliefde Nino Haratischwili. De Georgisch-Duitse Haratischwili (geboren in 1983, sinds 2003 woonachtig in Duitsland) brak wereldwijd door met Het Achtste Leven (voor Brilka). Daarna volgde De Kat en De Generaal. Als er iemand is waar Rusland toe in staat is, dan is het Haratischwili wel.  Welke taal moeten we dan nú spreken richting Rusland? Zijn we bereid een prijs, de westerse welvaart met goedkoop Russisch gas, te betalen voor het bloedvergieten in Oekraïne? Het is tijd dat het Westen uit zijn vakantiemodus komt en op deze vragen een antwoord vindt, schreef Nino Haratischwili twee weken na de Russische invasie in Oekraïne in het Duitse Die Zeit. De vakantie van het Westen is voorbij, luidde kop van de vertaling van haar stuk in NRC.  Nu, na precie

De Oostenrijkse sociaal wetenschapper Gerald Knaus bedacht een paar jaar terug de Turkijedeal. Nu is de tijd aangebroken om ook met een plan voor Oekraïners te komen, stelt Knaus in de Perestrojkast, zeker met de koude maanden in aantocht. We zochten Knaus op in Berlijn.  Om ervoor te zorgen dat Warschau, Chisinau, Sofia en Vilnius komende winter nog meer Oekraïners moeten huisvesten dan ze nu doen, pleit Knaus voor een luchtbrug (of 'treinbrug') vanuit Moldavië. In tegenstelling tot hoe de Turkijedeal uiteindelijk door Europese politici is uitgevoerd, met een verplichte herverdeling van Syriërs, stelt Knaus voor dat we niet te veel meer in quota denken. Maar:  'Informeer de Oekraïners. Als ze weten dat er in Frankrijk - een land dat naar verhouding de minste Oekraïners van Europa opneemt - óók een huis, een baan en onderwijs voor hun kinderen is, dan is dat voor alles en iedereen veel beter.  Ook praten Knaus, oprichter van denktank ESI, en Geert Jan over financiering, huisvesting, over solidariteit tussen W

Dit is de korte versie van het interview met Nino Haaratischwili - zoals uitgezonden op de radio. Georgische schrijver, woonachtig in Berlijn en wereldwijd doorbrak met Het achtste leven. Nino Haaratischwili is de laatste van de zes Perestroj-gasten die deze zomer in gesprek gaat met Geert Jan en Floris over de verhoudingen in Europa - op z'n kop gezet door Poetins oorlog in Oekraïne. Welke taal moeten we spreken richting Rusland? Zijn we bereid een prijs, de westerse welvaart met goedkoop Russisch gas, te betalen voor het bloedvergieten in Oekraïne? Het is tijd dat het Westen uit zijn vakantiemodus komt en op deze vragen een antwoord vindt, schreef Nino Haaratischwili twee weken na de Russische invasie in Oekraïne in Zeit. De vakantie van het Westen is voorbij, luidde kop van de vertaling van haar stuk in NRC.  Nu, na precies zes maanden, oorlog maakt de Perestrojkast met Haaratischwili de balans. Spreekt het Westen een andere taal richting Rusland? Moet het visumbeleid richting Russen worden aangescherpt in

Wie of wat zit er nou achter de dood van Darja Doegina in Moskou en hoe invloedrijk is haar vader Aleksandr Doegin eigenlijk? In twintig minuten worden we bijgepraat door onze Rusland-correspondent Joost Bosman - de man die een paar jaar terug de conservatieve ideoloog Doegin interviewde. Een gesprek dat nota bene tot stand kwam via journaliste Doegina... Hier een link naar het interview van Joost met Doegin. De opname met Joost vond aan het eind van de ochtend plaats. In de loop van de middag kwam de FSB met een verklaring naar buiten dat volgens hun gegevens een Oekraïens speciaal agente van de SBoe verantwoordelijk zou zijn voor de aanslag. Joost en Geert Jan gingen hierover nogmaals in gesprek, in de middaguitzending van BNR onder leiding van Liesbeth Staats. Dat gesprek kun je hier terugluisteren. De Perestrojkort is een explainer-versie van de Perestrojkast, dé podcast van Nederland die volledig aandacht voor het oosten heeft en geeft. Gepresenteerd door oud-correspondenten Floris Akkerman en Geert Jan

Zes gesprekken over de (on)overbrugbare kloof tussen oost en west. Met zes nationale én internationale gasten. Over de verhoudingen in Europa, die door de Russische oorlog in Oekraïne op z'n kop gezet. Met als vijfde Perestroj-gast: Sasha Marianna Salzmann: een non-binaire schrijver met Russisch-jiddisch-Oekraïense wortels, woonachtig in Berlijn. 'Duitsland keek naar Rusland om rijk te worden en vergat Oekraïne.' 'Voor de meesten van ons in het Westen houdt de emotionele landkaart krap achter de Uckermark op, bij de Poolse grens. Men schudt bezorgd het hoofd over de verkiezingsuitslagen in Oost-Duitsland en de mensenrechtensituatie in EU-lidstaat Polen en dan begint Rusland al, tenminste volgens onze emotionele kennis.' Zo schrijft Sasha Marianna Salzmann in hun opiniestuk De grote honger en het lange zwijgen, dat een maand na het begin van de oorlog verscheen in Trouw. Eerder stond hun artikel al in de Zwitserse Neue Zürcher Zeitung.  Deze aflevering gaat in op dat artikel. Een essay over een West-Europa dat

Dit is de korte versie van het interview met Sasha Marianna Salzmann - zoals uitgezonden op de radio. Schrijver met Russisch-jiddisch-Oekraïense wortels, woonachtig in Berlijn. Sasha Marianna Salzmann is één van de zes Perestroj-gasten die deze zomer in gesprek gaat met Geert Jan en Floris over de verhoudingen in Europa - op z'n kop gezet door Poetins oorlog in Oekraïne. De Russen stonden nog bij Kiev toen Trouw het essay De grote honger en het lange zwijgen van Sasja Marianna Salzmann (1985) publiceerde, over het vergeten Oekraïne. Dat was eerder verschenen in de Zwitserse Neue Zürcher Zeitung.  Deze aflevering gaat in op dat artikel. Een essay over een West-Europa dat eventjes opkijkt van de verkiezingsuitslagen in Oost-Duitsland en de mensenrechtensituatie in EU-lidstaat Polen, maar dan al snel zijn blik richt op Rusland. Resulterend in een Duitsland dat zich verlekkert aan Russisch gas en daarmee Poetins oorlog in Oekraïne betaalt. Of zoals Salzmann in de deze aflevering zegt: 'Duitsland keek naar Rusland

Zes gesprekken over de (on)overbrugbare kloof tussen oost en west. Met zes nationale én internationale gasten. Over de verhoudingen in Europa, die door de Russische oorlog in Oekraïne op z'n kop gezet. Met als vierde Perestroj-gast: Robert H. Serry: crisisdiplomaat, de eerste Nederlandse ambassadeur in Kyiv (1992) en voorzitter van de stichting Open Door Ukraine. 'Oekraïners zijn in Nederland heel lang voor Russen uitgemaakt.' Op het moment dat we Serry spreken, zit hij al een maand in Oekraïne. Hij is druk met de wederopbouw van het land, met name in Kyiv Oblast en de stad Irpin. 'Daar moeten we nu mee aan de slag, anders dreigt er in de winter een catastrofe.' Floris en Geert Jan praten met Serry onder meer over hoe 'Europees' Oekraïners zich nou eigenlijk voelen. 'Bij jonge mensen is het heel duidelijk: ze willen bij Europa horen. Terwijl oudere mensen nog een beetje zijn vastgeklonken aan het verleden.' 'Maar als deze oorlog  één ding uitwijst, is dat er vereniging is tégen Rusland. En dat betekent vóór E

Dit is de korte versie van het interview met Robert H. Serry - zoals uitgezonden op de radio. Crisisdiplomaat, de eerste Nederlandse ambassadeur in Kyiv (1992) en voorzitter van de stichting Open Door Ukraine. Robert Serry is één van de zes Perestroj-gasten die deze zomer in gesprek gaat met Floris en Geert Jan over de verhoudingen in Europa - op z'n kop gezet door Poetins oorlog in Oekraïne. Robert Serry (1950) ging deze zomer terug naar Oekraïne, het land waar hij dertig jaar terug ambassadeur werd en waar zijn schoonfamilie woont. Hij bezocht Irpin, waar hij met de stichting werkt aan de wederopbouw. Een race tegen de klok, met het oog op de komende herfst en winter. Maar het gesprek gaat ook over hoe Europees Oekraïners nou eigenlijk zijn. Een gesprek over culturele en mentale verschillen. En over de kloof met Rusland, die Serry tot vlak voor de invasie nog probeerde te verkleinen. Deze versie duurt zo'n twintig minuten. Het hele interview met Robert Serry is vanaf maandag 15 augustus te beluisteren, voo

Zes gesprekken over de (on)overbrugbare kloof tussen oost en west. Met zes nationale én internationale gasten. Over de verhoudingen in Europa, die door de Russische oorlog in Oekraïne op z'n kop gezet. Met als derde Perestroj-gast: schrijver Sana Valiulina, opgegroeid Estland, gestudeerd in Moskou en in 1989 vertrokken naar Nederland. "Europa, word wakker." De Russische oorlog in Oekraïne bevindt zich op een belangrijk ijkpunt, zegt Valiulina, nu er oorlogsmoeheid  in Europa optreedt en West-Europa toch denkt aan de portemonee van de burgers. Het is opnieuw de kloof tussen Oost- West-Europa die zich toch weer opent. "Juist nu moeten de regeringen van Europese landen heel goed aan hun bevolking duidelijk moeten maken om echt door te zetten om Oekraïne te steunen."  In dit gesprek praten Geert Jan en Floris met Sana Valiulina over de rol van haar vader in haar leven, de relaties binnen Europa, de Russische dreiging voor Estland, waarom ze vertrok naar het Westen koos en of je wel moet praten met Vladimir Poetin

Dit is de korte versie van het interview met Sana Valiulina - zoals uitgezonden op de radio. Schrijver Valiulina, een Tataarse die is opgegroeid in Estland tijdens de Sovjet-bezetting, ging studeren in Moskou en in 1989 naar Nederland ging, is één van de zes Perestroj-gasten die deze zomer in gesprek gaat met Floris en Geert Jan over de verhoudingen in Europa - op z'n kop gezet door Poetins oorlog in Oekraïne. Sana Valiulina (1946) schreef onder andere Didar en Faroek, Kinderen van Brezjnev en het essay Wortel en tak. Je kunt haar boeken hier bestellen. Dit jaar kwam de documentaire Turn your Body to the Sun van Aliona van der Horst uit. Hierin gaat Valiulina op zoek naar het noodlot van haar vader tijdens de Tweede Wereldoorlog. Je kunt de film via deze link bekijken. Elke week publiceren wij ook de korte versie van het gesprek met onze Perestroj-gast. Hierin praten Floris en Geert Jan de belangrijkste fragmenten van het interview met de Perestroj-gast aan elkaar. Deze versie duurt zo'n twintig minuten. Het

Dit is de korte versie van het interview met Caspar Veldkamp - zoals uitgezonden op de radio. Veldkamp, Nederlandse bewindvoerder bij 'Oost-Europa-Bank' EBRD - en lid ook van het dagelijks bestuur -  is één van de zes Perestroj-gasten die deze zomer in gesprek gaat met Floris en Geert Jan over de verhoudingen in Europa - op z'n kop gezet door Poetins oorlog in Oekraïne. Elke maandag publiceren wij deze zes weken de korte versie van het gesprek met onze Perestroj-gast, dat enkele dagen daarvoor op de radio is uitgezonden. Hierin praten Floris en Geert Jan de belangrijkste fragmenten van het interview met de Perestroj-gast aan elkaar. Deze versie duurt zo'n twintig minuten. Het hele interview met Caspar Veldkamp, voor dubbel zoveel luisterplezier? Dat kan hier.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Floris is in het zuiden van Oekraïne. Odesa, Mikolajiv en Kryviy Rih. Oekraïne maakt zich klaar voor de herovering van de stad Cherson, wat krijgt hij daarvan mee? En hoe anders is de moraal bij dat zuidfront ten opzichte van de situatie in de Donbas - waar Floris vlak voor de zomer nog was? Op basis van gesprekken met locals, waaronder de bekende gouverneur Vitaly Kim van Mikolajiv, trekt Floris een aantal vergelijkingen. En we sluiten af met een hardlopende moeder en dochter - die zich al rennend aan de oorlog proberen te ontworstelen.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zes gesprekken over de (on)overbrugbare kloof tussen oost en west. Met zes nationale én internationale gasten. Over de verhoudingen in Europa, die door de Russische oorlog in Oekraïne op z'n kop gezet. Met als tweede Perestroj-gast: Caspar Veldkamp, Nederlandse bewindvoerder bij de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBRD). "Op 14 november hoorde ik al dat Rusland een oorlog zou starten." Floris en Geert Jan praten met Veldkamp over de wederopbouw van Oekraïne. Dat klinkt gek, maar daar wordt al aan gewerkt. De EBRD, ook wel bekend als de 'Oost-Europa-bank', is daar één van de voortrekkers van. En nam die rol opmerkelijk genoeg al op zich voordat de oorlog in heel Oekraïne uitbrak. “Ik zal mijn leven lang herinneren dat ik op 14 november door een hoge Amerikaanse functionaris vertrouwelijk werd gebriefd", zegt Veldkamp. "Ik kende hem al langer, omdat ik twee keer eerder als diplomaat in Washington heb gewerkt. Aan het eind van het gesprek keek hij mij aan en zei: “Caspar. Het gaat gebeuren.” "Ik t

Dit is de korte versie van het interview met Edi Rama - zoals uitgezonden op de radio. Rama, premier van Albanië, is één van de zes Perestroj-gasten die deze zomer in gesprek gaat met Floris en Geert Jan over de verhoudingen in Europa - op z'n kop gezet door Poetins oorlog in Oekraïne. Elke maandag publiceren wij deze zes weken de korte versie van het gesprek met onze Perestroj-gast, dat enkele dagen daarvoor op de radio is uitgezonden. Hierin praten Floris en Geert Jan de belangrijkste fragmenten van het interview met de Perestroj-gast aan elkaar. Deze versie duurt zo'n twintig minuten. Het hele interview met Edi Rama beluisteren, voor dubbel zoveel luisterplezier? Dat kan hier.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kan niet op voor de Westelijke Balkan-landen. Eerst meldt onze Perestroj-gast Edi Rama in aflevering 135 dat hij met Mark Rutte een plan schrijft voor Europese integratie van Zuidoost-Europa én dat hij is uitgenodigd voor een informele EU-top begin oktober in Praag. En vervolgens toept de Europese Commissie daar nog even over door de toetredingsgesprekken te starten met Albanië én Noord-Macedonië. Brussel breekt de ban voor de Balkan - na heel lang wachten. Voor een terugblik op deze ba(a)nbrekende week schakelen we met Ohrid, waar politiek commentator Rainier Jaarsma vanaf zijn badhanddoek ons bijpraat. Aflevering 136 is sowieso een avontuurlijke aflevering. Want terwijl Jaarsma bij het Meer van Ohrid zit, verkeert Floris in het zuiden van Oekraïne - waar hij pendelt tussen Odesa en Mikolajiv.  En Joost Bosman heeft gelukkig geen slapeloze nachten overgehouden aan zijn reis naar de Witte Zee, waar hij een bezoek bracht aan de Solovetski-eilanden. Deze tijd van het jaar gaat de zon daar nauwelijks onder