Bnr Perestrojkast | Bnr

Zes gesprekken over de (on)overbrugbare kloof tussen oost en west. Met zes nationale én internationale gasten. Over de verhoudingen in Europa, die door de Russische oorlog in Oekraïne op z'n kop gezet. Met als eerste Perestroj-gast: Edi Rama, premier van Albanië. "Ik was bijna op de vuist gegaan met Mark Rutte." Is West-Europa wakker na de inval in Oekraïne? En wat doet Oost-Europa om minder afhankelijk te zijn van het Westen? En kunnen we nog wel spreken van Oost-Europa? Ontstaat er een Centraal-Europa? Of moeten we het gewoon hebben over Albanië, Oekraïne en Litouwen, als individuele landen met een eigen identiteit? Net zoals we gewend zijn dat met Nederland, Frankrijk en Duitsland te doen. De premier van Albanië trapt af. Zijn land is momenteel lid van de Veiligheidsraad van de VN, NAVO-lid en schurkt tegen de EU aan. En dat voor een land dat zich de vorige eeuw nog vijftig jaar afsloot voor zowel west als oost.  Waarom die keuze nu voor de Europese waarden? En ook al is er sprake van integratie van zu

Even geen gast in deze uitzending. De Perestroj-cast is geheel zelf aan het woord, inclusief de aankondiging van een bijzondere zomerserie.  Eerst hoor je in deze veertig minuten hoe je hoe Geert Jan zich afzonderde en onderdompelde in de Russische media. Hij volgde een week lang Russische programma’s en vertelt wat hij zag, hoe de Russische talkshows nieuws klaarstoomt voor de kijker en wat zo’n week zelf met hem deed.   Floris vertelt over zijn aanstaande reis naar Oekraïne, naar het zuiden tussen Mikolajiv en Zaporizja. Een reis die er anders gaat uitzien dan zijn vorige twee bezoeken in oorlogstijd. Hij komt met een tipje van de sluier wat betreft zijn plannen. Dan de zomerserie. Zes weken lang hebben wij een bijzonder interview met een Perestroj-gast. Met één rode draad: de relatie/kloof tussen oost en west. Want waar Warschau en Vilnius waarschuwden voor Rusland, trokken Berlijn, Parijs en Den Haag zich daar niks van aan en deden ze zaken met Rusland. Hoe is de relatie tussen oost en west sinds 24 fe

Oekraïne trekt liever zonder Moldavië en Georgië op dan met. In de aanloop naar de beslissing van Brussel om deze drie landen wel dan niet het EU-kandidaatlidmaatschap toe te kennen beschouwde Kyiv de andere twee als hinderlijke lastposten die het EU-proces voor Oekraïne vertragen. Kyiv kijkt op deze landen neer als Rusland op Oekraïne, zegt Bob Deen in een speciale Perestrojkast-opname. “Ze vormen geen gezamenlijk front tegen Moskou.” Moldavië, Georgië én Kazachstan stonden centraal tijdens een live opname van Perestrojkast tijdens het REKA-evenement van 28 juni vanuit Beeld en Geluid in Den Haag. REKA staat voor Rusland en Oost-Europa Kennisalliantie. Het evenement stond in het teken van een nieuwe realiteit in Oost-Europa. Rode draad tijdens de Perestrojkast-opname, met publiek, was de impact van de Russische invasie van Oekraïne op verschillende landen en regio’s. Met Bob Deen, Wouter Zweers (beiden van Clingendael), Jelger Groeneveld (verkiezingswaarnemer Georgië) en Helena Arntz (Centraal-Azië-expert)

Al jarenlang waarschuwt Oost- en Centraal-Europa voor de Russische agressieve retoriek. Zij wisten al dat dit alleen maar erger zou worden. Het Westen reageerde hier niet of nauwelijks op en zelfs na de inname van de Krim leidde dit alleen maar tot pappen en nathouden. De Westerse blik op het oosten, dit bespreken wij met Emine Dzhaparova, Oekraïense Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken. Er is niet alleen een verandering gaande, maar het is zelfs een 'evolutie van perceptie' in het Westen.  Deze week draaide Macron van een 'alternatief plan' naar een kandidaat-lidstatus voor Oekraïne. Is onze Fransman dan het toonbeeld voor de evolutie in perceptie of zijn we nog niet zo ver? Wat is er nodig om wel te luisteren? En wanneer komt er dan eindelijk een eind aan West-plaining? Dit hoor je allemaal in deze aflevering.  Deze week is ons aller Joost, die normaal zorgt voor de nodige lucht met een kinderlijk eenvoudige mop, helaas op vakantie. Daarom gooien Floris en Geert Jan een lading aan luchtige grappen tus

Het onderwerp blijft Oekraïne achtervolgen: corruptie. Helemaal nu er druk wordt gesproken over een mogelijk EU-kandidaat-lidmaatschap voor Oekraïne. Daar beslissen de EU-leiders volgende week op een top over. Niet iedere EU-lidstaat staat om dat kandidaat-lidmaatschap te springen. Vandaag kreeg Kiev een flinke wind mee. Tijdens hun bezoek aan de Oekraïense hoofdstad spraken de Europese leiders Scholz, Macron en Draghi zich uit voor de Oekraïense kandidatuur. Maar hoe corrupt is Oekraïne? Wat doet het land ertegen? Lopen anti-corruptie-activisten gevaar? En die Transparency International’s Corruption Perceptions Index, waarop Oekraïne zo slecht scoort - moet je die wel blind volgen? In het tweede deel van ons gesprek met de Oekraïense parlementariër Anastasia Radina (luister hier het eerste deel) komen deze vragen en de antwoorden daarop voorbij. Radina bezocht onlangs Den Haag om te lobbyen voor het Oekraïense EU-kandidaat-lidmaatschap. Ze zit in het Oekraïense parlement namens Zelensky’s partij Dienaar va

De Perestroj-cast reisde af naar Den Haag voor een gesprek met het anti-corruptieteam van de Oekraïense president Zelenski. Want: Oekraïne wil deze maand de eerste stap richting EU-lidmaatschap zetten. Om kandidaatlid te worden, moet het land nog wel de harten van enkele hardliners winnen. Waarom heeft Oekraïne alle vertrouwen in die lobby? "We hebben meer gedaan dan welk land dan ook." Floris en Geert Jan bespreken dit met de Oekraïense parlementariër Anastasia Radina, lid van Zelensky’s Partij Dienaar van het Volk en voorzitter van de anticorruptiecommissie van het Oekraïens parlement. Ook ontmoetten ze in Den Haag de in Brussel gevestigde Maria Goloeb en Olena Halushko, bestuurslid bij het anti-corruptie-agentschap ANTAC. De driekoppige delegatie is ervan overtuigd dat de aanbeveling van de Europese Commissie deze maand nog komt. De Europese Top in Brussel op 23 en 24 juni wordt als podium gezien. Maar als de aanbeveling er dan ook komt én positief is - twee zaken die Geert Jan van zijn bronnen heeft ver

In een nacht veranderde de wereld van Jana Smirnova. Dat was de nacht van 24 februari toen Rusland Oekraïne binnenviel. In de dagen daarna volgde ze het nieuws op de voet en voelde ze zich onmachtig. In deze aflevering het persoonlijk verhaal van de Russische Jana Smirnova, woonachtig in Nederland, over hoe zij de de Russische invasie in Oekraïne beleeft.   In het gesprek trekt ze zich niks aan van Poetins lange arm. Zonder schroom neemt Jana Smirnova het woord oorlog in de mond en bekritiseert ze het Russische optreden in Oekraïne. In Rusland staat daar een gevangenisstraf op van maximaal vijftien jaar. Daarom kent haar verhaal een prijs. Om niet het risico te lopen in de cel te belanden zit een bezoek aan Rusland er niet in. En voor Joost en zijn mop volgt de ultieme test in deze aflevering. Want de Perestroj-cast mag zijn moppen dan amper snappen, maar begrijpt Jana als Russische Joosts mop eigenlijk wel? Host: Floris Akkerman Vakantievierder: Geert Jan Hahn Russische in Nederland: Jana Smirnova V

Lviv, Kyiv, Boetsja, Tsjernihiv, Borodjanka - allemaal steden die Jeroen Akkermans de afgelopen weken bezocht in Oekraïne voor RTL Nieuws. Hij weet als geen ander hoe Rusland oorlog voert. Want het is de zoveelste oorlog in en rond Rusland waarvan Akkermans ter plekke verslag doet. Zijn eerste oorlog ging over de Abchazische onafhankelijkheid in 1992, daarna volgde hij in de jaren negentig de eerste Tsjetsjeense oorlog, in 2008 streek Akkermans neer in Georgië, zes jaar later stond hij in Oost-Oekraïne en nu dus de oorlog in heel Oekraïne. Wat is voor Jeroen Akkermans de rode draad van al deze door Rusland gevoerde oorlogen?  Een gesprek door Akkermans en Akkerman over Russische arrogantie, massale verwoestingen, de betekenis van Akkermans fotoarchief, moeders naar het front, de Sovjet-geest en persvrijheid. Geert Jan laat verstek gaan. Hij geniet van een welverdiende vakantie na zijn uitstekende duidingen over Oekraïne, zijn podcasts, steengoede tv-optredens en gereis door Europa Joost sluit af met een m

Op deze 5 mei kun je een exclusief interview van de Perestroj-cast horen met Svetlana Tichanovskaja. Zij is de democratisch verkozen van leider van Belarus (dixit het Europees Parlement) en strijdt voor de vrijheid van haar land, haar landgenoten en haar man. 'Het is moeilijk voor jullie om het begrip vrijheid te begrijpen' - zegt ze in BNR Perestrojkast. Tichanovskaja leeft zelf in ballingschap in Litouwen, terwijl haar man in Belarus in de gevangenis zit. Tichanovskaja was in Nederland om in Middelburg de internationale Four Freedoms Award in ontvangst te nemen. Een gesprek over vrijheid, oorlog, vrede, Belarus en Oekraïne: 'Ik weet zeker dat ieder land nu begrijpt dat Oekraïne niet alleen voor Oekraïne vecht, maar voor alle democratische landen.'  LEES | "Ik zou koffie drinken met Lavrov" - Tichanovskaja in februari 2021 in gesprek met BNR Perestrojkast Omdat Floris geruime tijd in Oekraïne zit en veel reistijd nodig heeft, lukte het ons niet om samen op dit gesprek met Tichanovskaja te reflecteren. Ma

Hoe denken Oekraïners zelf over de oorlog? De 83-jarige zeeman Vitali uit Odessa bijvoorbeeld. Of Oleksej, die ons meeneemt naar het bezette Cherson. Aan de hand van het adresboekje van onze speciale gast Michiel Driebergen reizen we door bedreigd Oekraïne. En onderweg pikken we Floris op: de helft van de Perestroj-cast zit namelijk in...Dnipro.  Michiel Driebergen is al tijden vriend van de show, maar ook dé Oekraïnekenner van Nederland. Want als iemand oog heeft voor de mensen dáár, in dat land waarvan het bestaansrecht nu door Poetins oorlog wordt bedreigd, dan is het wel Michiel. Hij heeft zijn kaartenbak meegenomen, en dat betekent dat we van Oekraïners zelf horen hoe zowel bommen en granaten als bezetting en onder druk staande vrijheid wordt ervaren.  Meer weten| Standplaats Lemberg. Oekraïners zelf aan het woord laten of hen in ieder geval persoonlijk bij de gebeurtenissen in hun land betrekken, dat is ook wat Floris met verve doet. Van de hondenuitlater tot de politie-agent: vanuit Dnipro, de grote

Komen de inwoners van Rusland in opstand tegen het Kremlin? Wordt Poetin weggejaagd, nu hij een oorlog in en met buurland Oekraïne heeft ontketend? We moeten er niet op rekenen, zegt de Russische socioloog-in-ballingschap Aleksandr Bikbov tegen de Perestroj-cast. "Ik verwacht juist ruim baan voor een ander narratief: meer woede richting Amerika." In dit tweede deel van het interview met de in Parijs woonachtige Bikbov gaat het over sociale onrust in Rusland. Onrust die volgens hem niet aanstaande is en áls dat wel het geval is, zich eerder tot het westen zal richten dan tot het Kremlin. Ook praten we over de resultaten van peilingbureaus als Levada Center. Hoe moeten we de antwoorden van 1650 Russen interpreteren als zij deelnemen aan een onderzoek naar de stand van het land? Wat als deze respondenten zeggen dat zij vóór de 'militaire operatie in Oekraïne' zijn, maar niet antwoorden wat zij daadwerkelijk denken? Lees ook|Waarom Frankrijk de banden met Poetin maar niet doorsnijdt Het interview is opgeknipt

De Russische socioloog-in-ballingschap Aleksandr Bikbov had nog nooit van dit werkwoord gehoord: macroneren. Het komt van het Oekraïense macronete. Een verwijzing naar en een neologisme van de Franse president Emmanuel Macron: veel geschreeuw, weinig wol. Bikbov is gespecialiseerd in maatschappelijke en sociale onrust, in Rusland, Frankrijk en andere Europese samenlevingen. En kan zich er alles bij voorstellen. Geert Jan wees Bikbov op dit werkwoord in een park in Parijs, het prachtige Parc Monceau. Hij sprak met Bikbov over de Franse presidentsverkiezingen en hoe Russofiel de Fransen zijn. Stemmen zij op Le Pen vanwege haar affectie met Vladimir Poetin? Hoe zit de Frans-Russische politieke, culturele en economische überhaupt relatie in elkaar? Er is meer waarover Geert Jan met Bikbov sprak. Over de propagandatrucs (vinden de Italianen) van Volodymyr Zelenski, over een nieuwe Europese orde (met of zonder Rusland?) en hoe de Russische schrijver Zachar Prilepin symbool is komen te staan voor de Europees-Russi

Nederig Slowakije heeft besloten om Oekraïne zwaar te bewapenen. En ook het trotse buurland Tsjechië, eveneens een NAVO-land, roert zich: het heeft tanks naar Oekraïne gestuurd.  Waarom betuigen Slowakije en Tsjechië hun steun aan Oekraïne op een manier die ongekend is voor een NAVO- of EU-land? Wat is hun relatie tot Oekraïne? En tot Rusland? Zit de Praagse Lente nog in de gedachten? En met welke emoties bewapenen ze Oekraïne? Onze gast is Laura Postma, oud-correspondent in Praag en Bratislava. En zelf half-Slowaakse. Haar familie zag in 1968 de Russische tanks langs komen rijden - en ervaart een herhaling van de geschiedenis. Tegelijkertijd merkt Laura een bijzonder verschil in houding op tussen de Tsjechen en de Slowaken. Ook leggen we een lijntje met Peter Wijninga, defensiespecialist bij The Hague Center for Strategic Studies. Hij legt uit wat voor luchtafweergeschut richting Oekraïne gaat. En ook welke bijzondere rol Nederland daar nou eigenlijk in speelt, toevallig vandaag, op donderdag 14 april.  

De oorlog in Oekraïne zet ook de Slavistiek-opleidingen op zijn kop. Ligt de nadruk daar niet te veel op Rusland? Bijvoorbeeld in vaktitels. Maar ook met een kunstenaar als Malevitsj die als een Russische kunstenaar wordt besproken, maar ook in Oekraïne en Belarus heeft gewoond en gewerkt. Is hij dan wel een Russische kunstenaar? Kortom, soms lijkt iets Russisch, maar door de geschiedenis hoeft dat lang niet altijd het geval te zijn. De Oost-Europese geschiedenis zit immers complex in elkaar en vol nuances.  Dus moet de moeten de opleidingen zich heruitvinden, vindt Ellen Rutten, hoogleraar Russische en Slavische studies aan de Universiteit van Amsterdam, in deze 122e Perestrojkast. En ze heeft nieuws uit Riga.  Terug van weggeweest: een kuchende Joost Bosman met een korte mop. Wie je niet hoort, is Geert Jan. Zijn nachtegaalstem laat hem in de steek.  Hosts: Geert Jan Hahn (afwezig) Floris Akkerman 'Alles is slecht': Hoogleraar Ellen Rutten Kuchende moppentapper: Joost Bosman     See omnystudio

Het gaat goed met Floris, in de Oekraïense hoofdstad Kyiv*. Maar blij is hij niet. Een gesprek van een half uur vanuit het hart van Oekraïne. Niet over geopolitieke voorspellingen, of over militaire konvooien, maar over het leven. Met als lichtpunt de hoofdstedelijke plantsoenendienst die de bloemetjes letterlijk toch weer buitenzet. Het is immers lente. *We worstelen nog steeds met de spelling Kyiv / Kiev.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Hermitage in Amsterdam: dicht. Het Filharmonisch Orkest in Rotterdam: verbreekt de banden met dirigent Gergiev. De Philharmonie in Haarlem annuleert een gepland festival rond Sjostakovitsj en Tsjaikovski. Tegelijkertijd klonk uit het Concertgebouw wél de Twaalfde Symfonie van Sjostakovitsj. En gaat de Russische prima ballerina Olga Smirnova, aangesloten bij het geweldige Bolsjoj Ballet in Moskou, nu per direct aan de slag bij het Nationale Ballet in Amsterdam. Cultuurhistoricus Sjeng Scheijen vindt hier wel wat van. Met z’n allen zijn we op zoek naar een nieuwe balans in de kunst- en cultuurwereld. Hoe houden we het contact met Rusland, terwijl het politieke beleid nu eigenlijk is om juist op alle terreinen snoeihard op te treden? Waarmee we ook de vraag opwerpen: kunnen we niet beter spreken van een cancel culture relatie? Want gaan we niet te hard met sanctioneren als ook musea en muziek en dans lijden onder een oorlog? Dit bespreken we met Sjeng Scheijen, schrijver van enkele ook in Rusland uitgebrac

Als een van de weinigen zou het hoofd van de Russisch-orthodoxe kerk vooraf hebben geweten van de Russische inval in Oekraïne. Volgens de Russische krant Novaja Gazeta was patriarch Kirill al op de hoogte. Het laat opnieuw zien hoe dichtbij Kirill staat bij Vladimir Poetin en daarmee ook het bewijs van de innige band tussen kerk en staat.  In deze aflevering geen hard oorlogsnieuws of een andere laatste stand van zaken in Oekraïne en Rusland. We richten ons tijdens de oorlog in Oekraïne op podcast-afleveringen die dieper op de zaken ingaan. In deze aflevering daarom aandacht voor de Russisch-orthodoxe kerk. Want welke rol speelt de Russisch-orthodoxe kerk kerk in Poetins gedachtegoed en dus ook in de oorlog in Oekraïne?   Met Hubert Smeets (historicus, oud-correspondent in Rusland en mede-oprichter van denktank Raam op Rusland) geven we, of eerder hij, antwoord op de vragen: welke rol heeft de Russisch-orthodoxe kerk in Poetins Rusland, hoe kijkt de Russisch-orthodoxe kerk naar Oekraïne, welke houding neemt

In deze podcast hoor je een update over het allerlaatste nieuws over de oorlog in Oekraïne. Presentator Meindert Schut geeft je de laatste updates met analyses en verhalen van onder meer buitenlandcommentator Bernard Hammelburg. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Contact met onze correspondent Joost Bosman in Kiev gaat moeizaam. Met spraakberichten over en weer proberen we zo goed en kwaad als het kan contact te houden. We zenden de berichten uit op de radio, spreken hem af en toe telefonisch, maar het blijven fragmenten. Samen met een vriendin ontvlucht hij Kiev, en reist via Lviv naar het veilige Polen.  In Vlucht Uit Oekraïne neemt Connor Clerx je mee op de reis van Joost Bosman, van Kiev naar Polen.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Samen met Bob Deen van Instituut Clingendael ontleden we de toespraken van Poetin, die een voorbode waren voor de uitgebroken oorlog met Oekraïne.  Centraal staan de argumenten die Poetin als rechtvaardiging gebruikte om Oekraïne binnen te vallen. Hij sprak over de de-nazificatie van Oekraïne, dat Oekraïne volgens hem enkel  bestaat dankzij Lenin Poetin gaf aan een hoeder te willen zijn voor de Russisch-sprekenden in Oekraïne.  Bob Deen schreef in 2004 de scriptie: Cause or cure? The relation between autonomy and ethnic conflict. En pakte die er voor deze aflevering nog eens bij.  Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman De Bob: Bob Deen, onderzoeker bij Instituut Clingendael, bekend van TV. See omnystudio.com/listener for privacy information.